MİTHAT YURDAKUL / ANKARA – Ticaret Bakanlığı; televizyon, yazılı basın, internet, telefon, radyo, sinema, açık hava iletişim araçlarındaki reklam ve tanıtım mevzuatını düzenleyen Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde değişikliğe gidiyor.
Hazırlanan taslağa göre, gerçek bir kişinin yapay zekâ kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyası, gerçeğe aykırı şekilde bir mal veya hizmeti bizzat kullandığı izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamlar yasak olacak. İnternet ortamında yayınlanan tüketici değerlendirmeleri, ancak değerlendirmelerin genel niteliğini yansıtacak şekilde olumlu ve olumsuz ayrımı yapılmaksızın diğer mecralara konulabilecek. “Ganimet kutusu”, “sürpriz içerik”, “sanal ürün paketi” gibi uygulamaların reklamlarında, uygulama içeriğinde ürünün elde edilme olasılığı açık şekilde belirtilecek. “1 alana 1 bedava” gibi reklamlarda, bedava ürünle ilgili bilgiye açık ve anlaşılır bir biçimde reklamın ana mesajında yer verilecek.
Sesli yayına düzenleme
Ürünleri daha etkili ve dikkat çekici göstermek amacıyla filtreleme ve yapay zekâ kullanılması ya da insan benzeri dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu durum açık şekilde belirtilecek. Influencer’lar tarafından yapılan paylaşımlarda; indirimli mal ya da hizmet gibi faydalar sağlanması, yarışma veya kampanyalara ilişkin içeriklerin paylaşılması halinde, reklam yapıldığı açıkça vurgulacak. Yalnızca sesli olarak yapılan Podcast türü paylaşımlarda, yayının başında ve yayınlanacak reklamın öncesinde reklam veren hakkında “reklam içerir” veya “ücretli işbirliği içerir” sözlü olarak dile getirilecek.
Sertifikası var mı?
Paylaşımın reklam olduğuna ilişkin zorunlu etiket ve açıklamalar, renklerden ve fondan ayırdedilebilir nitelikte olacak, gizlenemeyecek. Paylaşımın reklam olduğunu görmek için telefon ya da bilgisayar ekranında aşağıya kaydırma yapmak gerekmeyecek. Reklamlardaki “çevreci” mesajlar tüketicileri aldatıcı şekilde kullanılamayacak. Çevresel beyan içeren reklamlarda yer verilen sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden ya da bağımsız araştırma ve test kuruluşlarından alınan bilgi ve belgeler ile doğrulanmış olması gerekecek. Çevreyle ilgili ifadelerin, ürün döngüsündeki hangi süreç ile ilgili olduğuna ilişkin bilgilere reklamın yayınlandığı alanda, yönlendirilen internet sitesinde veya açılır ekranda yer verilmesi şart koşulacak.
Tüketici onayı şartı
Satıcılar tarafından tüketicilerin çevrimiçi davranışları, tercihlerine ilişkin geçmiş kayıtlar, konum bilgileri, demografik veriler veya benzeri kişisel veriler analiz edilerek reklam içeriği hazırlanması “hedefli reklamcılık” olarak kabul edilecek. Bu reklamlar ancak tüketicinin onayı alınarak yapılabilecek. Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi, kılık-kıyafeti, sağlığı, cinsel hayatı, sabıkası, biyometrik ve genetik verileri esas alınarak profilleme yapılması ve reklam gösterilmesi yasak olacak.
Finansal düzen
Faiz veya kar payı oranlarının yer aldığı reklamlarda, vade sonunda elde edilecek toplam tutarı etkileyecek tüm koşullara yer verilecek. Banka kredilerine ilişkin reklamlarda faiz oranlarına yer verilirken, kredinin tüketiciye toplam maliyetinin aylık ve yıllık yüzde değeri açık ve anlaşılır bir biçimde ifade edilecek, geri ödeme koşulları konusunda tüketici yanıltılmayacak.
Kaynak : http://www.milliyet.com.tr/ekonomi/reklama-yeni-ayar-sanal-insana-izin-yok-7492266
