Milliyet.com.tr\/\u00d6ZEL<\/strong> \u00d6zellikle son d\u00f6nemde kendilerini banka veya telekom\u00fcnikasyon \u015firketlerinden arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek ki\u015filerin doland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok s\u0131k g\u00f6rd\u00fck. Peki ki\u015filer verilerinin \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l anlayabilir, bu tip durumlara kar\u015f\u0131 ne yap\u0131lmal\u0131? Ki\u015filer s\u0131kl\u0131kla t\u00fcm parolalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeli mi? Doland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayan ki\u015fi \u00f6ncelikle ilk olarak ne yapmal\u0131?<\/p>\n \u2018L\u0130STEDE HERKES\u0130N PAROLASI OLAB\u0130L\u0130R\u2019<\/strong><\/p>\n Konuyla ilgili merak edilenleri milliyet.com.tr\u2019ye a\u00e7\u0131klayan Siber G\u00fcvenlik Uzman\u0131 Emrullah Akdemir \u015fu ifadeleri kulland\u0131<\/strong>: \u201cBuradaki veri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 do\u011frudan parola listesi dedi\u011fimiz, parolalar\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lan \u2018wordlist\u2019lerin yay\u0131nlanmas\u0131d\u0131r. Kelimelerin, say\u0131lar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu herkesin kullanabilece\u011fi parolalar\u0131n bulundu\u011fu bir karakter listesidir. Lise i\u00e7inde herkesin parolas\u0131n\u0131n olmas\u0131 muhtemel. \u00d6rne\u011fin siz bir oyun sitesinde parola kullanm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r, bu oyun sitesi hacklendikten sonra if\u015fa ediliyor.<\/p>\n \u2018AYNI \u015e\u0130FREY\u0130 HER YERDE KULLANMAYIN\u2019<\/strong><\/p>\n \u00c7ok b\u00fcy\u00fck kurulu\u015flar ge\u00e7ti\u011fimiz d\u00f6nemlerde hacklendi. Bu deepweb gibi yerlerde payla\u015f\u0131ld\u0131. Hackerlar da bu veri tabanlar\u0131n\u0131 toplayarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir parola bilgisi olsun diye bu t\u00fcr wordlistlerden yararlan\u0131yorlar. Hacklenen veri tabanlar\u0131nda bu t\u00fcr verilerin, \u015fifrelerin her yerde kullan\u0131lmamas\u0131 gerekli. \u00d6rne\u011fin siber g\u00fcvenlik \u015firketleri bu tarz if\u015fa olan parolalar\u0131 baz\u0131 kurumlara da bildiriyor.<\/p>\n T\u00dcM PAROLALAR DE\u011e\u0130\u015eMEL\u0130 M\u0130?<\/strong><\/p>\n \u0130f\u015fa olan parolalar\u0131 kullan\u0131c\u0131lar farkl\u0131 yerlerde kullanmaya devam etti\u011finde ciddi sorunlar \u00e7\u0131kabiliyor. Bu t\u00fcr ihlallerle kar\u015f\u0131la\u015fmamak ad\u0131na yap\u0131lacak en b\u00fcy\u00fck \u00f6nlemler \u00e7ift do\u011frulama se\u00e7ene\u011finin aktif edilmesidir. Parola verinizi hackerlar elde etse dahi sizin cep telefonunuzu, e mail adresinizi ele ge\u00e7iremezlerse hesab\u0131n\u0131za do\u011frudan eri\u015fim sa\u011flayam\u0131yorlar.<\/p>\n Kurumlarda ve farkl\u0131 yerlerde \u00e7ift do\u011frulama se\u00e7ene\u011fi desteklenmeyen uygulamalar olabilir. Buralarda da ayn\u0131 parolalar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 tehlikelidir. Her yerde ayn\u0131 parolalar kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Siz halihaz\u0131rda \u00e7ok kritik, \u00f6nem verdi\u011finiz bir uygulamada g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fifre kullan\u0131yorsan\u0131z bu size \u00f6zel bir \u015fifre ise mesela e-Devlet’i d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, buradaki parolan\u0131z\u0131 s\u0131k s\u0131k de\u011fi\u015ftirmeniz unutmaya yol a\u00e7aca\u011f\u0131ndan ki\u015filer bu parolalar\u0131 farkl\u0131 yerlere yazabiliyorlar. Unutulmayacak g\u00fcvenli bir parolay\u0131 olabildi\u011fince muhafaza etmeliler. Basit olan parolalar\u0131 ise kullan\u0131c\u0131lar d\u00fczenli olarak de\u011fi\u015ftirmelidir. Burada periyot olarak 3-6 ay diyebiliriz. Bankalar 3 veya 6 ayda bir de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6neriyor.<\/p>\n TELEFONLA BANKADAN, TELEKOM\u00dcN\u0130KASYON \u015e\u0130RKET\u0130NDEN ARADIKLARINI S\u00d6YLEYEREK B\u0130LG\u0130LER\u0130 ELE GE\u00c7\u0130R\u0130YORLAR, BU T\u00dcR DURUMLA KAR\u015eILA\u015eAN NE YAPMALI?<\/strong><\/p>\n Hackerlar tamamen if\u015fa olan veri tabanlar\u0131 \u00fczerinden \u00e7\u0131kan bilgilerden kullan\u0131c\u0131lar\u0131n g\u00fcvenini sa\u011flayacak veriler elde ediyor. Ad\u0131n\u0131z, soy ad\u0131n\u0131z\u0131n yan\u0131nda cep telefonu numaran\u0131z, ev adresiniz, halihaz\u0131rda kullanm\u0131\u015f oldu\u011funuz e-mail adresi gibi elde ettikleri verilerle size gelen do\u011frulama kodunu soran belirli doland\u0131r\u0131c\u0131lar var.<\/p>\n \u2018KULLANICILAR UYANIK OLMALI\u2019<\/strong><\/p>\n Sizin cep telefonunuza gelen SMS\u2019i e\u011fer bu \u015f\u00fcphelendi\u011finiz bir \u00e7a\u011fr\u0131dan isteniyorsa, burada ciddi manada kullan\u0131c\u0131lar uyan\u0131k olmal\u0131lar. Belki o asl\u0131nda hesab\u0131n\u0131zdan bankalar\u0131n alm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00f6nlemin ikinci bir do\u011frulama parolas\u0131 olabilir. Sizin ad\u0131n\u0131za kredi ba\u015fvurusu, ba\u015fka bir yere g\u00f6nderilen EFT\u2019nin do\u011frulama kodu olabilir, buna \u00e7ok dikkat etmek laz\u0131m. Sizden do\u011frudan SMS isteyen ki\u015filerin g\u00fcvenilir olmayan kullan\u0131c\u0131lar olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcphe ile yakla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u2018T\u00dcM B\u0130LG\u0130LER\u0130 \u0130STEMES\u0130 \u015e\u00dcPHE UYANDIRIR\u2019<\/strong><\/p>\n Banka \u00e7a\u011fr\u0131 merkezleri bile annenizin k\u0131zl\u0131k soy isminin belli karakterlerine eri\u015febiliyor. Sizden t\u00fcm bilgileri talep etmeleri \u015f\u00fcphe uyand\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n ‘\u015e\u00dcPHEL\u0130 L\u0130NKLERE TIKLAMAYIN\u2019<\/strong><\/p>\n \u015e\u00fcpheli linklerin hi\u00e7birine t\u0131klamamak laz\u0131m. Hackerlar g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e y\u00f6ntemlerini art\u0131r\u0131yor. Asl\u0131nda size g\u00f6nderdi\u011fi ba\u011flant\u0131 \u00fczerinden sizin bilgisayar\u0131n\u0131zda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131 aktif edebilirler. Bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 ele ge\u00e7irecek bir zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi bir sayfaya y\u00f6nlendiriliyor olabilir. G\u00fcvenmedi\u011finizi ki\u015filerden, hatta tan\u0131san\u0131z bile emin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z linklere t\u0131klamamal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n DOLANDIRILDI\u011eINI ANLAYAN \u0130LK OLARAK NE YAPMALI?<\/strong><\/p>\n \u0130lk olarak yapmalar\u0131 gereken halihaz\u0131rda e\u011fer bir banka doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131larsa banka acilen aranmal\u0131 ve ilgili i\u015flemin iptali istenmelidir.<\/p>\n E\u011fer bir yere parola verdiyseniz bu anlamda ilk yapman\u0131z gereken \u015fey hesab\u0131n\u0131zdaki parolan\u0131z\u0131 h\u0131zl\u0131ca de\u011fi\u015ftirmelisiniz. Telefon do\u011frulama, e-mail do\u011frulama gibi sistemleri aktif etmelisiniz. T\u00fcm bu \u00f6nlemleri ald\u0131ktan sonra parola s\u0131f\u0131rlama se\u00e7enekleri de de\u011fi\u015ftirilmelidir.<\/p>\n \u2018T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE BANKACILIKTA C\u0130DD\u0130 \u00d6NLEM ALINDI\u2019<\/strong><\/p>\n Bizim \u00fclkemizde bankac\u0131l\u0131k anlam\u0131nda ciddi manada g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri al\u0131nm\u0131\u015f durumda. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n \u015f\u00fcpheli i\u015flemleri takip ediliyor. S\u00fcrekli kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir bankamatikten belli miktarda para \u00e7ektiyseniz bu SMS ile kullan\u0131c\u0131lara bilgilendiriliyor.<\/p>\n \u2018BANKAYI SU\u00c7LAYAB\u0130L\u0130RS\u0130N\u0130Z\u2019<\/strong><\/p>\n Sizin sanal kart\u0131n\u0131zda olu\u015fturulan limitle \u00fcst \u00fcste al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yorsa bu bilgilendiriliyor. B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen sizin hesab\u0131n\u0131z\u0131 3-D Secure gibi \u00f6nlemlere ra\u011fmen hacklendiyse burada bankay\u0131 su\u00e7layabilece\u011finiz belli durumlar var. Bunun i\u00e7in sizin yurt d\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lan harcamalara kartlar\u0131n\u0131z\u0131 kapatman\u0131z laz\u0131m. Bunu mobil \u015fubeler \u00fczerinden yapabiliyorsunuz.<\/p>\n \u2018YURT DI\u015eI HARCAMALARA KAPATIN\u2019<\/strong><\/p>\n Halihaz\u0131rda yurt d\u0131\u015f\u0131nda 3-D Secure modeli yok. Yani siz do\u011frudan kredi kart\u0131 bilgilerinizi kapt\u0131rd\u0131n\u0131z ve yurt d\u0131\u015f\u0131 harcamalara a\u00e7\u0131ksa do\u011frudan hesab\u0131n\u0131zdan para \u00e7ekilebiliyor. Yurt d\u0131\u015f\u0131 harcamalar\u0131na kredi kartlar\u0131 kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u2018BANKA PARAYI \u0130ADE EDEB\u0130L\u0130R\u2019<\/strong><\/p>\n Bankan\u0131n yurt i\u00e7indeki bu t\u00fcr doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k vakalar\u0131nda paray\u0131 m\u00fc\u015fteriye iade etme durumu var. Sizden izinsiz \u00e7ekilen bir miktar m\u00fc\u015fteriye geri iade edilebiliyor. Hukuki mercilere ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Bankaya ba\u015fvuruldu\u011funda bu bankan\u0131n hukuk birimi taraf\u0131ndan da takip edilmektedir.\u201d<\/p>\n\n <\/p>\n Kaynak :\u00a0http:\/\/www.milliyet.com.tr\/ekonomi\/10-milyar-parola-calindi-e-devlet-ve-banka-sifreleri-icin-onemli-uyari-7154783<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 3 g\u00fcn \u00f6nce d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda iyi bilinen hacker sitelerinden biri olan DarkWeb\u2019de, 10 milyar parolan\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 devasa bir veri seti yay\u0131nland\u0131. Bu durumun bir benzeri 3 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanm\u0131\u015f, annenizin k\u0131zl\u0131k soyad\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn ki\u015fisel bilgiler, banka, e-posta ve e-ticaret \u015fifreleri hackerlar taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmi\u015fti. E-Devlet ve bankalar dahil t\u00fcm \u015fifrelerinizi hemen de\u011fi\u015ftirin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":102909,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[545,425,1888,5801,728],"class_list":["post-102908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-banka","tag-kullanicilar","tag-parola","tag-suphe","tag-veri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102908"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":102910,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102908\/revisions\/102910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}