Analist C\u00fcneyt Paksoy, 15 Temmuz hain darbe giri\u015fiminin T\u00fcrkiye siyasal tarihi kadar T\u00fcrkiye ekonomisi ve finans piyasalar\u0131na \u00f6nemli etkileri oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Bu s\u00fcre\u00e7le m\u00fccadele ederken T\u00fcrkiye’nin kararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermek ad\u0131na hain darbe giri\u015fiminden sonra ilk g\u00fcnden itibaren piyasalar\u0131 a\u00e7\u0131k tuttu\u011funu, i\u015flemlerin kesintisiz devam etti\u011fini ifade eden Paksoy, m\u00fccadelenin hemen sonras\u0131nda al\u0131nan \u00f6nlemlerle s\u00fcrecin negatif etkilerinin yumu\u015fat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Asl\u0131nda bunlar\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli ad\u0131m ve m\u00fccadeleler oldu\u011funu, 15 Temmuz hain darbe giri\u015fiminin ekonomi ve finans piyasalar\u0131 \u00fczerinde o g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz baz\u0131 etkilerinin de bulundu\u011funu anlatan Paksoy, \u015fu de\u011ferlendirmeyi yapt\u0131:<\/p>\n
“Ekonomi \u00fczerinde o d\u00f6nemde enflasyonun y\u00fczde 6’lara yak\u0131n ve tek hanelerde oldu\u011funu biliyoruz. Sonras\u0131nda hemen bir sene i\u00e7inde enflasyon tekrar y\u00fczde 10’lar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fsizlik o d\u00f6nemde y\u00fczde 10 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 zorlarken, yine o d\u00f6nemin etkileri olarak 12’lere, 13’lere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Makro anlamdaki geli\u015fmelerdeki en b\u00fcy\u00fck etken de b\u00fcy\u00fcme taraf\u0131nda olmu\u015ftur. \u00d6zellikle 7 y\u0131ll\u0131k bir b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecinin kesintiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve trendin etkilendi\u011fini g\u00f6zledik. Finans piyasalar\u0131nda da \u00f6nemli etkiler olu\u015ftu. Kurlarda hareketlilik g\u00f6rd\u00fck. Borsada birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde sert d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler g\u00f6rd\u00fck. Kredi derecelendirme kurulu\u015flar\u0131ndan gelen not indirimlerini ve bu not indirimlerinin yabanc\u0131 sermaye \u00fczerindeki etkilerini izledik. Yabanc\u0131 sermaye o d\u00f6nemde \u00f6nemli bir \u015fekilde nakde ge\u00e7erek yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7ekilmi\u015fti. T\u00fcrkiye’nin 5 y\u0131ll\u0131k kredi risk primindeki (CDS) y\u00fckseli\u015f ve di\u011fer dinamikler kurdaki harekete de ba\u011fl\u0131 olarak bor\u00e7lanma maliyetlerimizi yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc etkilemi\u015fti.”<\/p>\n
Bunlar\u0131n asl\u0131nda \u00f6nemli bir paradigma de\u011fi\u015fimi olarak g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini aktaran Paksoy, \u00e7\u00fcnk\u00fc ekonomi iyi noktada ilerlerken milli gelirin de 12-13 bin dolarlara yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ortamda daha ileriye gitmek isterken, tekrar y\u00f6n\u00fcn\u00fc a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7evirmesinin, bireylere, vatanda\u015flara dokunu\u015fu anlam\u0131nda \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin \u00f6nemli s\u00fcre\u00e7lerdeki m\u00fccadele g\u00fcc\u00fc \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131<\/strong><\/p>\n Paksoy, T\u00fcrkiye’nin bu s\u00fcre\u00e7ten \u00e7\u0131kmak ad\u0131na ciddi kararlar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi. T\u00fcrkiye’nin bu s\u00fcre\u00e7te yap\u0131sal reform yapmaya gayret etti\u011fini kaydeden Paksoy, bu s\u00fcre\u00e7ten \u00e7\u0131kman\u0131n kolay olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin bu m\u00fccadelesini anlatan Paksoy, \u015funlar\u0131 kaydetti:\u00a0“Asl\u0131nda tam toparlanma sinyallerinin olu\u015faca\u011f\u0131 ortamda da 2017-2018 d\u00f6nemlerinde ABD’yle Rahip Brunson davas\u0131 \u00fczerinden olu\u015fan s\u00fcrecin de etkilerini g\u00f6zlemledik. T\u00fcrkiye ekonomisinde orada da bir m\u00fccadele s\u00fcreci olu\u015ftu. Akabinde pandemi s\u00fcreci, yine bir m\u00fccadele ya\u015fanan deprem afetleri, hepsi k\u0131sa tarihimizde \u00f6nemli d\u00f6neme\u00e7ler olarak ge\u00e7ti. Yani 15 Temmuz’da da ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7 asl\u0131nda bahsetti\u011fimiz ba\u015fl\u0131klarla da etkisini devam ettirdi ama \u015funu g\u00f6r\u00fcyoruz ki gelinen noktada tamam olarak belki bu d\u00f6nemin muhasebesini yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda enflasyonun y\u00fcksekli\u011fi, ekonomideki baz\u0131 dinamiklerin bozulma e\u011filimleri, b\u00fcy\u00fcme taraf\u0131ndaki m\u00fccadele ve di\u011fer t\u00fcm dinamiklere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ya\u015fanan geli\u015fmeler zorluklar\u0131 g\u00f6sterse de T\u00fcrkiye’nin bir yandan da m\u00fccadele g\u00fcc\u00fcn\u00fc de g\u00f6rmek gerekiyor. Yani belirli k\u0131sa vadeli daralma s\u00fcre\u00e7leri d\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye hep b\u00fcy\u00fcmeyi becerebilmi\u015f, ekonomisini yukar\u0131 y\u00f6nl\u00fc ta\u015f\u0131yabilmi\u015f bir \u00fclke olarak kayda ge\u00e7ti. T\u00fcrkiye yine bu d\u00f6nemde ihracat\u0131n\u0131 art\u0131rmay\u0131 ba\u015farabildi. Enerji gibi bir konuda \u00f6nemli ad\u0131mlar att\u0131. Ba\u015fta savunma sanayi olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131.”<\/p>\n Paksoy, bunlar\u0131n, sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ileride g\u00f6r\u00fclebilecek ad\u0131mlar oldu\u011funu vurgulad\u0131. \u015eu an y\u00fcr\u00fct\u00fclen enflasyonla m\u00fccadele program\u0131 kapsam\u0131nda da enflasyonun a\u015fa\u011f\u0131 gelmesi sonras\u0131nda reel sekt\u00f6r\u00fcn motivasyonunu kazanmas\u0131 ve ihracat\u0131n artmas\u0131 ad\u0131na al\u0131nacak \u00f6nlemlerin de \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Paksoy, ama 15 Temmuz’dan ba\u015flayarak bir\u00e7ok stres ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadele eden T\u00fcrkiye’nin yeniden g\u00fc\u00e7l\u00fc ve normal piyasa dengelerine kavu\u015fma m\u00fccadelesinin \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n Paksoy, bu m\u00fccadelenin hedeflerinin belli oldu\u011funu dile getirerek, “Tabii ki yap\u0131sal reform noktas\u0131nda ve daha bir\u00e7ok alanda \u00f6nemli ad\u0131mlar bizi bekliyor. Yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok i\u015f var ama en az\u0131ndan T\u00fcrkiye piyasas\u0131 rekabet\u00e7i olabildi\u011fini, krizlerle m\u00fccadele edebildi\u011fini, dinamik bir ekonomi olabildi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n Paksoy, “Bundan sonras\u0131nda da global piyasalarda ya\u015fanan zorluklara, k\u00fcresel risk i\u015ftah\u0131ndaki azal\u0131\u015fa, enflasyonun t\u00fcm d\u00fcnyada yapt\u0131\u011f\u0131 etkiyle kendi i\u00e7imizde de m\u00fccadele etmemize ra\u011fmen jeopolitik risklerin ciddi bir ba\u015fl\u0131k oldu\u011fu ve siyasetin global \u00f6l\u00e7ekte ABD se\u00e7imleri ve Avrupa i\u00e7indeki ya\u015fanan geli\u015fmelerle \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6neme ra\u011fmen T\u00fcrkiye, kendi dinamiklerini olu\u015fturma noktas\u0131na kararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermeye devam ediyor. Bunda da kesintisiz olarak bu karar s\u00fcrecinde yoluna devam etmelidir. T\u00fcrkiye ekonomisinin dinamikleri g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. M\u00fccadele g\u00fcc\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Bunu tam olarak kazan\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve hedeflerimizi yukar\u0131 y\u00f6nde revize etmek i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreci bizi beklemektedir.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n “Darbeler her zaman T\u00fcrkiye ekonomisinin d\u00fcnyadaki s\u0131ralamas\u0131nda gerilemeye neden oldu”<\/strong><\/p>\n \u0130stanbul Sabahattin Zaim \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Yusuf Din\u00e7 de T\u00fcrkiye’de darbelerin her zaman demokrasiye yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar olarak tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n Temelde bunun do\u011fru oldu\u011funu ancak bu darbelerin ekonomiyi de vurdu\u011funun tart\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131 durumunda eksik kalaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Din\u00e7, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n “1960 darbesinden \u00f6nce T\u00fcrkiye d\u00fcnyan\u0131n ilk 10 ekonomisi aras\u0131ndayd\u0131 veya farkl\u0131 raporlamalara g\u00f6re 11. ekonomisiydi. Darbeyle beraber 6 s\u0131ra birden kaybetti. 1961’de s\u0131ralamada 16’nc\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc. Ertesi sene 17’incili\u011fe geriledi. 71 darbesiyle beraber 19’unculu\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu da yetmemi\u015f olacak ki 80 darbesi T\u00fcrkiye’yi d\u00fcnyan\u0131n ilk 20 b\u00fcy\u00fck ekonomisi listesinin d\u0131\u015f\u0131na atm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fcnyada bir\u00e7ok ekonomi h\u0131zla ileri giderken T\u00fcrkiye darbe ortam\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131nda tam tersine gidiyordu. 1990’larda da T\u00fcrkiye’nin kaderi de\u011fi\u015fmedi.<\/p>\n 28 \u015eubat s\u00fcrecinin bir sonucu olan 2001 krizinde darbeciler ve onlar\u0131n \u015femsiyesi alt\u0131ndakilerin T\u00fcrkiye’den hortumlad\u0131\u011f\u0131 tutar 60 milyar dolar\u0131 buldu. 28 \u015eubat\u00e7\u0131lar ekonominin neredeyse \u00fc\u00e7te birini yok etti. 2001 krizinden \u00f6nce 200 milyar dolar civar\u0131 olan gayrisafi milli has\u0131la krizle beraber 140 milyar dolar civar\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc ve T\u00fcrkiye’nin cari a\u00e7\u0131k sorunu da 28 \u015eubat’\u0131n sonucu ve \u00fcr\u00fcn\u00fc olan 2001 krizinden sonra ba\u015flad\u0131. \u0130lk 20 ekonomi aras\u0131na d\u00f6nmek 30 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc ama bunun i\u015faretleri belirir belirmez, AK Parti’ye kapatma davas\u0131, e-muht\u0131ra, 17-25 derken, 15 Temmuz da t\u00fcm di\u011fer darbelerin devam\u0131 olan ‘ayn\u0131 zihniyet rol\u00fcn\u00fc’ oynamak i\u00e7in sahneye \u00e7\u0131kt\u0131. 27 Nisan muht\u0131ras\u0131nda darbeci kafaya at\u0131lan tokat 15 Temmuz’da y\u00fczlerinde patlad\u0131.”<\/p>\n Din\u00e7, “15 Temmuz hain darbecileri ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fsayd\u0131 T\u00fcrkiye, ekonomisinin \u00fc\u00e7te birini kaybetmi\u015f olacakt\u0131. 15 Temmuz hain darbe giri\u015fimine kar\u015f\u0131 bu millet verdi\u011fi kahramanca m\u00fccadele ile dinini, iman\u0131n\u0131, izzet ve haysiyetini korumu\u015ftur ama sadece bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. 15 Temmuz hain darbe giri\u015fimi ba\u015far\u0131l\u0131 olsayd\u0131 30’uncu ekonomi ancak olabilirdik. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye’de kazan\u0131lan her ekmekte o g\u00fcnk\u00fc m\u00fccadelenin de bir katk\u0131s\u0131 oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131z.” diyerek s\u00f6zlerini tamamlad\u0131.<\/p>\n\n <\/p>\n Kaynak :\u00a0http:\/\/www.milliyet.com.tr\/ekonomi\/uzmanlar-15-temmuza-karsi-turkiye-ekonomisinin-gucunu-korudugunu-vurguladi-7156188<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Uzmanlar, 15 Temmuz hain darbe giri\u015fimi amac\u0131na ula\u015fsayd\u0131 T\u00fcrkiye ekonomisinin kayda de\u011fer derecede zarar g\u00f6rece\u011fini vurgulayarak, T\u00fcrkiye’nin bu anlamda da kriz ortamlar\u0131na kar\u015f\u0131 nas\u0131l dinamik bir ekonomi oldu\u011funu ortaya koydu\u011funu kaydetti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":106634,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[2613,526,1822,1541,146],"class_list":["post-106633","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-darbe","tag-mucadele","tag-onemli","tag-paksoy","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=106633"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106635,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/106633\/revisions\/106635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/106634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=106633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=106633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=106633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}