{"id":113928,"date":"2025-05-19T04:24:07","date_gmt":"2025-05-19T04:24:07","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=113928"},"modified":"2025-05-19T04:24:07","modified_gmt":"2025-05-19T04:24:07","slug":"yeni-kuantum-fazi-elektronlarin-molekuler-kristal-yapisi-ilk-kez-goruntulendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2025\/05\/19\/yeni-kuantum-fazi-elektronlarin-molekuler-kristal-yapisi-ilk-kez-goruntulendi\/","title":{"rendered":"Yeni kuantum faz\u0131: Elektronlar\u0131n molek\u00fcler kristal yap\u0131s\u0131 ilk kez g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi"},"content":{"rendered":"<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/yeni-kuantum-fazi-elektronlarin-molekuler-kristal-yapisi-ilk-kez-goruntulendi-0-3KgqsCvZ.jpg\"\/> <\/span> <strong>Elektronlar<\/strong> genellikle madde i\u00e7inde serbest\u00e7e hareket eden h\u0131zl\u0131 par\u00e7ac\u0131klard\u0131r. Ancak 1930\u2019larda fizik\u00e7i <strong>Eugene Wigner<\/strong>, d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluk ve so\u011fuk s\u0131cakl\u0131klarda elektronlar\u0131n hareketsiz hale getirilebilece\u011fini ve daha sonra <strong>Wigner kristali<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lacak bir <strong>elektron buzu<\/strong> olu\u015fturabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eimdi ise bu yap\u0131lar tarihte ilk defa g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi. <\/figure>\n<p>Eugene Wigner\u2019\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcnden neredeyse 90 y\u0131l sonra, 2021\u2019de, Berkeley Laboratuvar\u0131 Malzeme Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc ve UC Berkeley\u2019den Feng Wang ve Michael Crommie liderli\u011findeki bir ekip, Wigner kristalleri olarak bilinen yap\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi ise Wang ve Crommie\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki bilim insanlar\u0131, elektronlar\u0131n yeni bir kuantum faz\u0131n\u0131 \u2013 <strong>Wigner molek\u00fcler kristalini<\/strong> \u2013 do\u011frudan g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeyi ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n<p><b>Wigner molek\u00fcler kristali ilk kez g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi<\/b><\/p>\n<p>Wigner kristalleri ya da di\u011fer ad\u0131yla elektron buzlar\u0131, elektronlar\u0131n bal pete\u011fi \u015feklinde dizildi\u011fi bir yap\u0131ya sahip. Ancak Wigner molek\u00fcler kristali, iki ya da daha fazla elektronun olu\u015fturdu\u011fu yapay \u201cmolek\u00fcllerin\u201d y\u00fcksek d\u00fczende s\u0131raland\u0131\u011f\u0131 daha karma\u015f\u0131k bir d\u00fczenle tan\u0131mlan\u0131yor. Feng Wang, bu <strong>yeni kuantum faz\u0131<\/strong> do\u011frudan g\u00f6zlemlemenin beklenmedik ve heyecan verici bir geli\u015fme oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/yeni-kuantum-fazi-elektronlarin-molekuler-kristal-yapisi-ilk-kez-goruntulendi-1-gaCRYDeV.jpg\"\/> <\/span> Y\u0131llard\u0131r bilim insanlar\u0131, Wigner molek\u00fcler kristallerinin do\u011frudan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fsa da bu \u00e7abalar <strong>taramal\u0131 t\u00fcnelleme mikroskobunun<\/strong> (STM) elektronik yap\u0131 \u00fczerinde bozucu etkisi nedeniyle ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015ft\u0131. Ancak, Berkeley Laboratuvar\u0131\u2019ndaki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu zorlu\u011fun \u00fcstesinden gelerek STM ucunun elektrik alan\u0131n\u0131 minimuma indirip Wigner molek\u00fcler kristalinin hassas elektronik yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebildiler. <\/figure>\n<p>Deneyler s\u0131ras\u0131nda ara\u015ft\u0131rma ekibi, atomik seviyede ince bir tungsten dis\u00fclf\u00fcr (WS2) tabakas\u0131n\u0131 49 nanometrelik alt\u0131gen boron nitr\u00fcr (hBN) ve grafit bir kap\u0131 katman\u0131n\u0131n \u00fczerine yerle\u015ftirerek \u201cb\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f tungsten dis\u00fclf\u00fcr moir\u00e9 s\u00fcper kafesi\u201d ad\u0131 verilen bir nanomalzeme olu\u015fturdu. Bu tabakalar aras\u0131nda 58 derecelik bir a\u00e7\u0131 ile yerle\u015ftirilen WS2, d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda elektronlar\u0131 yerel olarak s\u0131n\u0131rland\u0131ran bir enerji potansiyeli yaratarak elektronlar\u0131n Wigner molek\u00fcl durumuna ge\u00e7mesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar gelecekteki deneylerde bu yeni STM tekni\u011fini kullanarak Wigner molek\u00fcler kristallerinin kuantum faz\u0131n\u0131 daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 incelemeyi ve potansiyel uygulamalar\u0131 ke\u015ffetmeyi hedeflediklerini s\u00f6yledi. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n gelecekteki kuantum hesaplama uygulamalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/elektronlarin-molekuler-kristal-yapisi-ilk-kez-goruntulendi&#8211;184047<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elektronlar genellikle madde i\u00e7inde serbest\u00e7e hareket eden h\u0131zl\u0131 par\u00e7ac\u0131klard\u0131r. Ancak 1930\u2019larda fizik\u00e7i Eugene Wigner, d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluk ve so\u011fuk s\u0131cakl\u0131klarda elektronlar\u0131n hareketsiz hale getirilebilece\u011fini ve daha sonra Wigner kristali olarak &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":113929,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[5418,524],"class_list":["post-113928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-elektron","tag-yapi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113928"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":113932,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113928\/revisions\/113932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}