{"id":124785,"date":"2025-10-13T11:00:39","date_gmt":"2025-10-13T11:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=124785"},"modified":"2025-10-13T11:00:39","modified_gmt":"2025-10-13T11:00:39","slug":"nasa-cok-uzak-bir-galakside-yan-yatmis-kara-delik-kesfetti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2025\/10\/13\/nasa-cok-uzak-bir-galakside-yan-yatmis-kara-delik-kesfetti\/","title":{"rendered":"NASA, \u00e7ok uzak bir galakside yan yatm\u0131\u015f kara delik ke\u015ffetti"},"content":{"rendered":"<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/nasa-cok-uzak-bir-galakside-yan-yatmis-kara-delik-kesfetti-0-ZHdXcZlY.jpg\"\/> <\/span> NASA&#8217;n\u0131n Hubble ve Chandra teleskoplar\u0131, 80 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktaki <strong>NGC 5084<\/strong> galaksisinde yan yatm\u0131\u015f ve s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir kara deli\u011fi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Virgo tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131nda yer alan bu kalbindeki kara deli\u011fin, galaksi d\u00fczlemiyle uyumsuz bir \u015fekilde <strong>90 derece yan<\/strong> <strong>d\u00f6nm\u00fc\u015f<\/strong> oldu\u011fu belirlendi. <\/figure>\n<p>Bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ke\u015fif, NASA&#8217;n\u0131n Chandra X-\u0131\u015f\u0131n\u0131 teleskobundan gelen bir ipucuyla ba\u015flad\u0131. Galaksiye ait iki plazma p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcs\u00fc tespit edildi: biri galaksi d\u00fczlemini dikine keserken, di\u011feri galaksi boyunca uzan\u0131yor ve bu yap\u0131lar bir &#8220;X&#8221; \u015fekli olu\u015fturuyor. Bu t\u00fcr bir galaktik yap\u0131, astronomlar taraf\u0131ndan daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6zlemlenmemi\u015fti.<\/p>\n<p><b>Kozmik su\u00e7 mahalli: NGC 5084<\/b><\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/nasa-cok-uzak-bir-galakside-yan-yatmis-kara-delik-kesfetti-1-IXUTKTLR.jpg\"\/> <\/span> Bilim insanlar\u0131, NGC 5084&#8217;teki bu ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 yap\u0131n\u0131n, <strong>dramatik bir olay sonucunda<\/strong> olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u0130lk tahminlere g\u00f6re, ba\u015fka bir galaksiyle ger\u00e7ekle\u015fen \u00e7arp\u0131\u015fma, bu kara deli\u011fi yan yat\u0131rm\u0131\u015f olabilir. Bu \u00e7arp\u0131\u015fma, galaksi d\u00fczleminin yukar\u0131s\u0131na ve a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na yay\u0131lan bir plazma bacas\u0131 olu\u015fturmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Normalde b\u00fcy\u00fck galaksiler, X-\u0131\u015f\u0131n\u0131 enerjilerini daha homojen ve k\u00fcresel bir bi\u00e7imde yayarken, NGC 5084&#8217;teki yo\u011fun X-\u0131\u015f\u0131n\u0131 plazmalar\u0131, galaksinin tipik durumunun bozuldu\u011funu i\u015faret ediyor. <\/figure>\n<p>Bu ke\u015ffin ard\u0131nda, Chandra teleskopundan gelen <strong>eski verilerin yeni bir analiz tekni\u011fiyle incelenmesi<\/strong> yat\u0131yor. Selective Amplification of Ultra Noisy Astronomical Signal veya k\u0131saca <strong>SAUNAS<\/strong> ad\u0131 verilen bu y\u00f6ntem sayesinde d\u00fc\u015f\u00fck parlakl\u0131ktaki X-\u0131\u015f\u0131n\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 belirgin hale getirerek, galaksinin plazma p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclerini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Hubble ve \u015eili&#8217;deki ALMA\u2019dan al\u0131nan ek veriler, NGC 5084\u2019\u00fcn merkezindeki toz halkas\u0131n\u0131 ve bu halkan\u0131n galaksiyle uyumsuz y\u00f6nelimini do\u011frulad\u0131. Bu g\u00f6zlemler, kara deli\u011fin yan yatm\u0131\u015f durumda oldu\u011funu net bir \u015fekilde ortaya koydu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu kozmik &#8220;su\u00e7un&#8221; detaylar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in NGC 5084&#8217;\u00fc daha kapsaml\u0131 incelemeyi planl\u0131yor. Ancak \u015fimdiden bu ke\u015fif, eski verilerin yenilik\u00e7i analiz y\u00f6ntemleriyle nas\u0131l \u00e7arp\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar verebilece\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/nasa-cok-uzak-bir-galakside-yan-yatmis-kara-delik-kesfetti&#8211;185888<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NASA&#8217;n\u0131n Hubble ve Chandra teleskoplar\u0131, 80 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktaki NGC 5084 galaksisinde yan yatm\u0131\u015f ve s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir kara deli\u011fi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Virgo tak\u0131my\u0131ld\u0131z\u0131nda yer alan bu kalbindeki kara deli\u011fin, galaksi d\u00fczlemiyle uyumsuz bir &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":124786,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[748],"class_list":["post-124785","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-galaksi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124785","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124785"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124789,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124785\/revisions\/124789"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/124786"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}