{"id":127505,"date":"2025-10-19T04:30:08","date_gmt":"2025-10-19T04:30:08","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=127505"},"modified":"2025-10-19T04:30:08","modified_gmt":"2025-10-19T04:30:08","slug":"yagislar-azaldi-barajlar-bosaldi-su-krizi-kapiya-dayandi-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2025\/10\/19\/yagislar-azaldi-barajlar-bosaldi-su-krizi-kapiya-dayandi-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi\/","title":{"rendered":"Ya\u011f\u0131\u015flar azald\u0131, barajlar bo\u015fald\u0131, su krizi kap\u0131ya dayand\u0131! Bulut tohumlama kurakl\u0131\u011fa \u00e7are mi?"},"content":{"rendered":"<p><p><strong>G\u00d6N\u00dcL KOCA DEN\u0130Z\/HABER MERKEZ\u0130-<\/strong> Son y\u0131llarda \u201cya\u011f\u0131\u015flar azald\u0131, barajlar bo\u015fald\u0131\u201d c\u00fcmlelerini s\u0131k s\u0131k duymaya ba\u015flad\u0131k. Kurakl\u0131k sadece T\u00fcrkiye i\u00e7in de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnya i\u00e7in ciddi bir tehlike olu\u015fturuyor. Kurakl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00fclkeler kendi co\u011frafi yap\u0131lar\u0131na g\u00f6re \u00f6nlemler alarak g\u00fcn\u00fc kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u2018Bulut tohumlama\u2019, \u2018deniz suyu ar\u0131t\u0131lmas\u0131\u2019, \u2018ya\u011fmur hasad\u0131\u2019 bunlar aras\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan ba\u015fl\u0131klar. T\u00fcrkiye\u2019de ne yap\u0131lmal\u0131? Prof. Dr. Orhan \u015een, bu y\u00f6ntemleri ve etkilerini Milliyet\u2019e anlatt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin hidrolojik kurakl\u0131k (g\u00f6llerde, nehirlerdeki suyun azalmas\u0131) noktas\u0131na geldi\u011fini belirten \u015een, \u201cBarajlardaki sular bitti, Bursa\u2019da s\u0131f\u0131r, \u0130zmir\u2019de y\u00fczde 2, \u0130stanbul\u2019da y\u00fczde 25, Ankara\u2019da y\u00fczde 16 sular kald\u0131. Tar\u0131msal sulamada daha da azald\u0131. Bundan sonra s\u0131ra tar\u0131msal kurakl\u0131kta\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<div>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/yagislar-azaldi-barajlar-bosaldi-su-krizi-kapiya-dayandi-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi-0-afjFXJR3.jpg\"\/><\/img><\/div>\n<\/div>\n<p><strong>\u2018Ka\u00e7aklar \u00f6nlenmeli\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u015eimdiye kadar ya\u011fmur hasad\u0131 yapmam\u0131z gerekirdi\u201d diyen \u015een, \u201cBundan sonra da yap\u0131labilir, ama suyumuz inmi\u015f a\u015fa\u011f\u0131. \u015eehirlerde ar\u0131tma tesislerinden vatanda\u015flara su veriliyor, yolda y\u00fczde 20\u2019si kayboluyor. Ka\u00e7aklar var, bu ka\u00e7aklar\u0131n \u00f6nlenmesi gerekir. Tar\u0131mda vah\u015fi sulamay\u0131 b\u0131rakmam\u0131z laz\u0131m. Hortumla, f\u0131skiyeyle tarla sulan\u0131yor. Damlama sulamaya ge\u00e7ilmesi laz\u0131m\u201d dedi.<\/p>\n<div>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/yagislar-azaldi-barajlar-bosaldi-su-krizi-kapiya-dayandi-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi-1-1bMrANui.jpg\"\/><\/img><\/div>\n<\/div>\n<p><em><strong>Bulut tohumlama i\u00e7in u\u00e7a\u011f\u0131n kanatlar\u0131na g\u00fcm\u00fc\u015f iyod\u00fcr\u00fc i\u00e7eren ya\u011fmur fi\u015fekleri tak\u0131l\u0131yor. U\u00e7ak, bulut i\u00e7inden ge\u00e7erken bunlar\u0131 ate\u015fliyor.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>50\u2019den fazla \u00fclkede<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnyada kullan\u0131lan ve T\u00fcrkiye\u2019de de k\u0131sa s\u00fcrelerle denenen y\u00f6ntemlere de de\u011finen \u015een, bunlar\u0131n en ba\u015f\u0131nda gelen \u2018bulut tohumlama\u2019 y\u00f6ntemini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<p>\u201cKurakl\u0131kla m\u00fccadelede ya ya\u011fmuru biriktireceksin ya da ya\u011fmuru art\u0131racaks\u0131n. Ya\u011fmuru art\u0131rma y\u00f6ntemlerinden biri \u2018bulut tohumlama\u2019d\u0131r. Bulut tohumlama, ya\u011f\u0131\u015f art\u0131r\u0131m\u0131, bulut a\u015f\u0131lama gibi isimlendirilen bu y\u00f6ntem T\u00fcrkiye\u2019de yerli ve milli imkanlar kullanarak yap\u0131labilir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada 50\u2019den fazla \u00fclkede yap\u0131l\u0131yor. ABD, Rusya, \u0130srail, \u0130ran, Dubai yap\u0131yor. Ancak bulut tohumlamas\u0131 kurakl\u0131\u011fa \u00e7are de\u011fildir, bunun alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim. Enstantene \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Bilimsel bir y\u00f6ntemdir, baz\u0131 kesimler kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor buna ama sa\u011fl\u0131\u011fa hi\u00e7 zarar\u0131 yok, iklimi de\u011fi\u015ftirmiyor. Bu y\u00f6ntemi kullan\u0131rken bir hedef alan\u0131 olmal\u0131. Hedef alan\u0131, \u0130stanbul i\u00e7in \u00d6merli Baraj\u0131\u2019n\u0131n su toplama havzas\u0131d\u0131r, Terkos G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn su toplama havzas\u0131d\u0131r. Su toplama havzas\u0131 etraf\u0131ndaki da\u011flar\u0131n en tepe noktas\u0131d\u0131r. \u0130stanbul\u2019da Terkos, Sazl\u0131dere, B\u00fcy\u00fck\u00e7ekmece baraj\u0131nda yap\u0131labilir. Gidip de Arnavutk\u00f6y\u2019e yapman\u0131n bir anlam\u0131 yok.\u201d<\/p>\n<p><strong>Dubai \u00f6rne\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>Dubai \u00f6rne\u011fini veren \u015een, \u201cDubai\u2019de bulut tohumlama yap\u0131l\u0131yor. Onlar art\u0131k i\u015fi \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015fler ve ba\u015far\u0131l\u0131lar bu konuda\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u2018Kar artt\u0131r\u0131m\u0131 ve dolu \u00f6nleme de yap\u0131l\u0131yor\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u015een, bulut tohumlaman\u0131n faydas\u0131na y\u00f6nelik, \u201cBaraj \u00fczerine ya\u011fmur ya\u011fd\u0131racaks\u0131n\u0131z veya ya\u011fmuru art\u0131racaks\u0131n\u0131z. 20 dakika \u00f6nceden o bulut daha baraj\u0131n \u00fczerine gelmeden tohumlars\u0131n\u0131z o bulut baraj\u0131n \u00fczerine geldi\u011fi zaman ya\u011f\u0131\u015f\u0131 art\u0131r\u0131r, b\u0131rak\u0131r ve gider. Bulut tohumlamada sadece ya\u011f\u0131\u015f art\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131yor, da\u011flarda turizm tesisleri i\u00e7in kar artt\u0131r\u0131m\u0131 ve dolu \u00f6nleme de yap\u0131l\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u2018Alia\u011fa\u2019da ba\u015fard\u0131k\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u0130zmir Alia\u011fa\u2019da k\u0131sa s\u00fcreli de olsa bulut tohumlama y\u00f6nteminin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u015een \u201cT\u00fcrkiye\u2019de bu bulut tohumlamas\u0131n\u0131 kulland\u0131k, \u015fu anda aktif kullanan yok. Alia\u011fa\u2019da PETK\u0130M\u2019in G\u00fczelhisar Baraj\u0131 var. 1993 y\u0131l\u0131yd\u0131 san\u0131r\u0131m, barajda su bitmeden beni \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flard\u0131, dedik bulut tohumlama yapal\u0131m. \u2018Tamam\u2019 dediler.\u00a0\u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 elde ettik. G\u00fczelhisar Baraj\u0131 ta\u015ft\u0131. Sonra b\u0131rakt\u0131lar. \u0130yi bir y\u00f6ntemi iyi \u015fekilde uygularsan\u0131z y\u00fczde 30 ya\u011f\u0131\u015f\u0131 art\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u015een, 3 tohumlama y\u00f6ntemini anlatt\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u015een, bulut tohumlama y\u00f6nteminin uygulama \u015feklini anlatt\u0131. \u201cG\u00fcm\u00fc\u015f iyod\u00fcr\u00fcn bulut i\u00e7ine enjekte edilmesi veya p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmesi 2-3 yolla oluyor\u201d diyen \u015een \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p><strong>1-<\/strong> Bunlardan en yayg\u0131n kullan\u0131lan\u0131 u\u00e7ak yoluyla. U\u00e7a\u011f\u0131n kanatlar\u0131na ya\u011fmur fi\u015fekleri tak\u0131l\u0131yor, bunlar da en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc 20 gram en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc 150 gram g\u00fcm\u00fc\u015f iyod\u00fcr\u00fc i\u00e7eren fi\u015fekler. U\u00e7ak, bulut i\u00e7inden ge\u00e7erken bunlar\u0131 ate\u015fliyor pilot. 3-5 tane ate\u015fliyor.<\/p>\n<p><strong>2-\u00a0<\/strong>\u0130kincisi dronlar var. Onlarla da yap\u0131labiliyor.<\/p>\n<p><strong>3-<\/strong> Bir de jenerat\u00f6rler vard\u0131r, odun sobas\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Koydunuz da\u011f\u0131n yamac\u0131na oradan g\u00fcm\u00fc\u015f iyod\u00fcr\u00fc sald\u0131n\u0131z. Bacas\u0131ndan g\u00fcm\u00fc\u015f iyod\u00fcr \u00e7\u0131k\u0131yor. Y\u00fckselici hareketi bulman\u0131z laz\u0131m. Ama u\u00e7ak ve dronla daha basittir, direk bulutun i\u00e7ine enjekte ediliyor. Tabi rastgele olmuyor bu i\u015fler, Meteoroloji buna karar veriyor, nereye ne kadar at\u0131laca\u011f\u0131n\u0131. Tohumlama yapt\u0131ktan 20 dakika sonra ya\u011f\u0131\u015fa ge\u00e7er bulut. 1 saat s\u00fcrer, tohumlaman\u0131n etkisi biter.\u201d<\/p>\n<p><strong>Al\u0131nabilecek 7 \u00f6nlem<\/strong><\/p>\n<p>* Ya\u011fmur hasad\u0131 yap\u0131labilir. \u0130mar ruhsatlar\u0131nda \u00e7at\u0131 suyunu tolama kural\u0131 koyulabilir ve bah\u00e7eler bu suyla sulanabilir.<\/p>\n<p>* Y\u00fczme havuzlar\u0131 deniz suyu ile doldurulmal\u0131.<\/p>\n<p>* Tar\u0131mda sulama y\u00f6ntemlerini de\u011fi\u015ftirmemiz gerekiyor. Vah\u015fi sulama yerine damla sulama.<\/p>\n<p>* Tar\u0131mda az su gerektiren \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelmeliyiz.<\/p>\n<p>* Deniz suyundan tatl\u0131 su elde edilebilir.<\/p>\n<p>* Ya\u011f\u0131\u015f art\u0131r\u0131m projeleri (bulut tohumlama gibi) ile barajlar \u00fczerine ya\u011f\u0131\u015f\u0131 art\u0131rabiliriz.<\/p>\n<p>* S\u00fcnger \u015fehirler yarat\u0131labilir. Yol kenarlar\u0131n\u0131 toprak ve \u00e7im yap\u0131larak, ya\u011f\u0131\u015f\u0131n yeralt\u0131 suyunu beslemesi sa\u011flanabilir.<\/p>\n<p><strong>En kritik d\u00f6nem\u00a0<\/strong><strong>ekim-mart\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Bulut tohumlama y\u00f6nteminin ekim-mart d\u00f6nemlerinde yap\u0131labilece\u011fini belirten \u015een, \u00e7evreye ve sa\u011fl\u0131\u011fa zarar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cBir\u00e7ok b\u00f6lgede toprakta bulunan g\u00fcm\u00fc\u015f miktar\u0131 tohumlanm\u0131\u015f ya\u011f\u0131\u015ftan gelen g\u00fcm\u00fc\u015f miktar\u0131ndan \u00e7ok daha fazlad\u0131r.\u201d \u015een son olarak baz\u0131 \u00fclkelerin deniz suyunu ar\u0131tarak tatl\u0131 su elde etti\u011fini ama bunun i\u00e7in \u00e7ok enerji gerekti\u011finden maliyetinin de y\u00fcksek oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p><strong>Eyl\u00fcl ay\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 yetersiz<\/strong><\/p>\n<p>Marmara: Ya\u011f\u0131\u015flarda normaline ve 2024 y\u0131l\u0131 Eyl\u00fcl ay\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 65 azalma ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Ege: Ya\u011f\u0131\u015flarda normaline g\u00f6re y\u00fczde 33, 2024 y\u0131l\u0131 Eyl\u00fcl ay\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 42 azalma ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Akdeniz: Ya\u011f\u0131\u015flarda normaline g\u00f6re y\u00fczde 37, 2024 y\u0131l\u0131 Eyl\u00fcl ay\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 58 azalma ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7 Anadolu: Ya\u011f\u0131\u015flarda normaline g\u00f6re y\u00fczde 19, 2024 y\u0131l\u0131 Eyl\u00fcl ay\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 51 azalma ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n\n<p><\/p>\n<p>Kaynak :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">http:\/\/www.milliyet.com.tr\/gundem\/yagislar-azaldi-barajlar-bosaldi-su-krizi-kapiya-dayandi-bulut-tohumlama-kurakliga-care-mi-7466750<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kurakl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u2018bulut tohumlama\u2019, \u2018deniz suyu ar\u0131t\u0131lmas\u0131\u2019 ve \u2018ya\u011fmur hasad\u0131\u2019 \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6nlemler. Milliyet\u2019e konu\u015fan Prof \u015een, bulut tohumlama \u00e7are de\u011fil ama do\u011fru kullan\u0131mla ya\u011f\u0131\u015f\u0131 y\u00fczde 30 artt\u0131r\u0131r. Tohumlamadan 20 dakika sonra bulutun ya\u011f\u0131\u015fa ge\u00e7ti\u011fini belirten \u015een, \u201cEtkisi 1 saat s\u00fcrer\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":127506,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[8475,1065,1249,1927,3359],"class_list":["post-127505","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel","tag-bulut-tohumlama","tag-sen","tag-yagis","tag-yagmur","tag-yontem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127505"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127509,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127505\/revisions\/127509"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/127506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}