{"id":140284,"date":"2025-11-18T11:06:14","date_gmt":"2025-11-18T11:06:14","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=140284"},"modified":"2025-11-18T11:06:14","modified_gmt":"2025-11-18T11:06:14","slug":"dunyanin-ilk-mikroislemcisi-intel-4004-degil-f-14teki-gizli-cip-mp944","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2025\/11\/18\/dunyanin-ilk-mikroislemcisi-intel-4004-degil-f-14teki-gizli-cip-mp944\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n ilk mikroi\u015flemcisi Intel 4004 de\u011fil: F-14\u2019teki gizli \u00e7ip MP944"},"content":{"rendered":"<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/dunyanin-ilk-mikroislemcisi-intel-4004-degil-f-14teki-gizli-cip-mp944-0-LAIBMltN.jpg\"\/> <\/span> <strong>Intel<\/strong>\u2019in <strong>4004 <\/strong>i\u015flemcisi uzun y\u0131llar boyunca d\u00fcnyan\u0131n ilk mikroi\u015flemci olarak kabul edildi ancak ortaya \u00e7\u0131kan bilgiler bu unvan\u0131n asl\u0131nda F-14 Tomcat i\u00e7in geli\u015ftirilen <strong>gizli MP944 i\u015flemcisine <\/strong>ait olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. 1971\u2019de tan\u0131t\u0131lan 4004, ki\u015fisel bilgisayar tarihinin simge bile\u015fenlerinden biri olsa da ABD Donanmas\u0131\u2019n\u0131n ikonik sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131nda kullan\u0131lan \u00e7ipin <strong>hem daha erken<\/strong> geli\u015ftirildi\u011fi hem de teknik a\u00e7\u0131dan <strong>\u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc<\/strong> oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. <\/figure>\n<p>Genel kabul g\u00f6ren anlat\u0131ya g\u00f6re Nippon Calculating Machine Corporation\u2019\u0131n 1970 y\u0131l\u0131nda Intel\u2019den masa\u00fcst\u00fc hesap makinesi i\u00e7in bir dizi \u00f6zel \u00e7ip tasarlamas\u0131n\u0131 istemesiyle ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7, sonraki y\u0131l \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 4004 i\u015flemcisinin do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Intel\u2019in sekiz par\u00e7al\u0131 bir mimari yerine daha kompakt bir yap\u0131 tasarlamas\u0131 bu \u00e7ipin modern i\u015flemcilerin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olarak an\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Ancak ayn\u0131 d\u00f6nemde, hatta biraz daha \u00f6nce ABD\u2019de \u00e7ok daha iddial\u0131 bir i\u015flemci sessizce tamamlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><b>\u0130lk mikroi\u015flemci F-14\u2019te kullan\u0131ld\u0131<\/b><\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/dunyanin-ilk-mikroislemcisi-intel-4004-degil-f-14teki-gizli-cip-mp944-1-Lw5A6geN.jpg\"\/> <\/span> <em>Intel 4004<\/em> <\/figure>\n<p><strong>Garrett AiResearch<\/strong>, MP944 i\u015flemcisini <strong>Haziran<\/strong> <strong>1970\u2019te <\/strong>bitirdi. Bu mikroi\u015flemci, o d\u00f6nem i\u00e7in son derece geli\u015fmi\u015f say\u0131labilecek \u015fekilde <strong>20 bitlik<\/strong> veri i\u015fleme kapasitesine sahipti ve <strong>Intel 4004\u2019ten yakla\u015f\u0131k 8 kat daha h\u0131zl\u0131yd\u0131<\/strong>. MP944 mikroi\u015flemcisi 375 kHz&#8217;de \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve saniyede 9.375 komut i\u015fliyordu.<\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/dunyanin-ilk-mikroislemcisi-intel-4004-degil-f-14teki-gizli-cip-mp944-2-XC98bTgw.jpg\"\/> <\/span> <em>Garrett AiResearch MP944<\/em> <\/figure>\n<p>Northrop Grumman, MP944\u2019\u00fc F-14 Tomcat\u2019teki de\u011fi\u015fken geometrili kanat sistemini y\u00f6netmek i\u00e7in kulland\u0131. ABD Donanmas\u0131\u2019n\u0131n u\u00e7u\u015f performans talepleri, kanat a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n inan\u0131lmaz hassas bir zamanlamayla s\u00fcrekli ayarlanmas\u0131n\u0131 gerektiriyordu ve bir pilotun bu i\u015flemi manuel olarak yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bu nedenle sens\u00f6r verilerinin i\u015flenmesi ve aerodinamik hesaplamalar\u0131n anl\u0131k olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi tamamen MP944\u2019e emanet edildi.<\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/dunyanin-ilk-mikroislemcisi-intel-4004-degil-f-14teki-gizli-cip-mp944-3-7VCwwixl.jpg\"\/> <\/span> MP944, 1970&#8217;lerin ba\u015flar\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir performans sunman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, baz\u0131 s\u0131k\u0131 askeri gereklilikleri de kar\u015f\u0131lamak zorundayd\u0131. \u00d6rne\u011fin, -55 ila +125 santigrat derece aras\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131klarda \u00e7al\u0131\u015fmaya devam edebilmesi gerekiyordu. MP944, yukar\u0131daki ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere bir\u00e7ok ilk imza att\u0131. <\/figure>\n<p>Buna ra\u011fmen d\u00fcnya 4004\u2019\u00fc \u201cilk mikroi\u015flemci\u201d olarak kabul etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc MP944\u2019\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 1998 y\u0131l\u0131na kadar gizli tutuldu. \u00c7ipin ba\u015f tasar\u0131mc\u0131s\u0131 Ray Holt, asl\u0131nda 1971 y\u0131l\u0131nda teknolojiye ili\u015fkin bir makale haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131 fakat tasar\u0131m\u0131n gizlili\u011fi nedeniyle bu bilgi <strong>27 y\u0131l boyunca yay\u0131mlanamad\u0131<\/strong>.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, hangi \u00e7ipin ger\u00e7ekten \u201cilk mikroi\u015flemci\u201d oldu\u011fu konusu halen tart\u0131\u015fmal\u0131. Bunun nedeni o d\u00f6nemdeki i\u015flemcilerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz CPU\u2019lar\u0131 gibi tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 ve ek \u00e7iplere ihtiya\u00e7 duymas\u0131. Ayr\u0131ca 1970-71 d\u00f6neminde tan\u0131t\u0131lan Four-Phase Systems AL1 de baz\u0131 uzmanlar taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir aday olarak g\u00f6steriliyor. \u00d6te yandan MP944\u2019\u00fcn ara\u015ft\u0131rma makalesi Holt taraf\u0131ndan 1971\u2019de yay\u0131nlanabilmi\u015f olsayd\u0131 belki de \u015fuan hepimiz farkl\u0131 bir gelecekte ya\u015f\u0131yor olurduk.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/dunyanin-ilk-mikroislemcisi-intel-4004-degil-f-14-teki-mp944-du&#8211;198694<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Intel\u2019in 4004 i\u015flemcisi uzun y\u0131llar boyunca d\u00fcnyan\u0131n ilk mikroi\u015flemci olarak kabul edildi ancak ortaya \u00e7\u0131kan bilgiler bu unvan\u0131n asl\u0131nda F-14 Tomcat i\u00e7in geli\u015ftirilen gizli MP944 i\u015flemcisine ait olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. 1971\u2019de tan\u0131t\u0131lan 4004 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":140285,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[480,1233,70,6425],"class_list":["post-140284","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-cip","tag-intel","tag-islemci","tag-mikroislemci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=140284"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":140290,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/140284\/revisions\/140290"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/140285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=140284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=140284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=140284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}