{"id":148720,"date":"2025-12-03T10:24:11","date_gmt":"2025-12-03T10:24:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=148720"},"modified":"2025-12-03T10:24:11","modified_gmt":"2025-12-03T10:24:11","slug":"derbilerde-turkiyede-internet-yavasliyor-peki-ama-neden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2025\/12\/03\/derbilerde-turkiyede-internet-yavasliyor-peki-ama-neden\/","title":{"rendered":"Derbilerde T\u00fcrkiye\u2019de internet yava\u015fl\u0131yor: Peki ama neden?"},"content":{"rendered":"<p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/derbilerde-turkiyede-internet-yavasliyor-peki-ama-neden-0-3bkGwNW2.jpg\"\/> <\/span> <\/figure>\n<\/p>\n<p>1 Aral\u0131k tarihinde oynanan <strong>Fenerbah\u00e7e &#8211; Galatasaray<\/strong> derbisi, T\u00fcrkiye genelinde internet trafi\u011fini ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde zorlayarak \u00fclke \u00e7ap\u0131nda belirgin bir yava\u015flamaya yol a\u00e7t\u0131. Ma\u00e7\u0131 izlemek i\u00e7in ayn\u0131 anda \u00e7evrim i\u00e7i platformlara y\u00fcklenen milyonlarca kullan\u0131c\u0131, y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 paketlere sahip olmas\u0131na ra\u011fmen TOD ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok hizmette ciddi eri\u015fim sorunlar\u0131 bildirdi.<\/p>\n<p><b>Derbilerde internet yava\u015fl\u0131yor<\/b><\/p>\n<p>Bu tablo asl\u0131nda beklenmedik de\u011fildi. Zira DH forumdaki payla\u015f\u0131ma g\u00f6re 2 Kas\u0131m\u2019daki <strong>Be\u015fikta\u015f &#8211; Fenerbah\u00e7e<\/strong> derbisinde de benzer bir yo\u011funluk ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak 1 Aral\u0131k ak\u015fam\u0131 olu\u015fan trafik, T\u00fcrkiye internet altyap\u0131s\u0131n\u0131n ne kadar k\u0131r\u0131lgan oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<p>Ya\u015fanan olay\u0131n detaylar\u0131n\u0131 ise Netinternet kurucusu <strong>Osman Makal<\/strong>, X hesab\u0131 \u00fczerinden payla\u015ft\u0131. \u00dclke genelinde g\u00f6r\u00fclen bu sorunlar\u0131n temelinde, T\u00fcrkiye\u2019de internet trafi\u011finin h\u00e2l\u00e2 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak <strong>\u0130stanbul merkezli bir omurga<\/strong> \u00fczerinden akmas\u0131 bulunuyor. Anadolu\u2019daki bir kullan\u0131c\u0131 ma\u00e7\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda veri ak\u0131\u015f\u0131 yine \u0130stanbul\u2019a y\u00f6nlendiriliyor. Bu yap\u0131, \u00f6zellikle milyonlarca ki\u015finin ayn\u0131 anda y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc yay\u0131nlara y\u00fcklenmesiyle birlikte altyap\u0131n\u0131n en temel bile\u015fenlerinin dahi zorlanmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n<p><b>Sorunun nedeni altyap\u0131 yetersizli\u011fi<\/b><\/p>\n<p>Sorunun en kritik noktalar\u0131ndan biri fiber altyap\u0131lardaki <strong>ONT\/OLT<\/strong> modeli. Evlerde sonlanan ONT cihazlar\u0131, merkezdeki OLT \u00fcnitelerine ba\u011flan\u0131yor. Bir OLT\u2019nin tipik uplink kapasitesi 10 Gbps d\u00fczeyinde ve bu kapasite, splitter \u00fczerinden 64 ya da 128 kullan\u0131c\u0131ya b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin 8 portlu bir OLT\u2019nin 64\u2019l\u00fc b\u00f6l\u00fcnme ile toplam 512 kullan\u0131c\u0131y\u0131 ayn\u0131 uplink \u00fczerinden ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 senaryoda teorik olarak kullan\u0131c\u0131 ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen h\u0131z yakla\u015f\u0131k 19,5 Mbps seviyesine kadar inebiliyor. Normal ko\u015fullarda sorun ya\u015fanmasa da derbi gecesinde t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ayn\u0131 anda yay\u0131na y\u00fcklenmesi OLT portlar\u0131n\u0131 kilitleyerek ayn\u0131 porta ba\u011fl\u0131 <strong>herkeste dramatik bir yava\u015flama<\/strong> yarat\u0131yor.<\/p>\n<p>Benzer bir tablo <strong>xDSL<\/strong> altyap\u0131lar\u0131nda da ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Santrallerdeki <strong>DSLAM<\/strong> cihazlar\u0131 onlarca hatt\u0131 tek bir uplink \u00fczerinden ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ani trafik y\u00fck\u00fcnde \u201cka\u011f\u0131t \u00fczerinde h\u0131zl\u0131\u201d g\u00f6r\u00fcnen hatlar ger\u00e7ek d\u00fcnyada bir anda darbo\u011faza giriyor. Fiber altyap\u0131n\u0131n \u00fclke genelinde h\u00e2l\u00e2 s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle bu etkiler n\u00fcfusun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc do\u011frudan etkiliyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de b\u00f6lgesel y\u00f6nlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in <strong>Anadolu\u2019daki trafik \u00f6nce Ankara\u2019ya<\/strong>, <strong>ard\u0131ndan \u0130stanbul\u2019a y\u00fckleniyor<\/strong>. Bu y\u0131\u011f\u0131lma yaln\u0131zca kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131nda de\u011fil, \u015fehir \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131nda, operat\u00f6r omurgalar\u0131nda ve \u0130stanbul\u2019daki veri merkezlerinde de zincirleme bir s\u0131k\u0131\u015fmaya neden oluyor. Bu tablo zaman zaman \u201c<strong>bant daraltma<\/strong>\u201d iddialar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131sa da uzmanlara g\u00f6re sorun bilin\u00e7li bir k\u0131s\u0131tlamadan ziyade kapasite yetersizli\u011fi ve tek merkezli mimarinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonucu.<\/p>\n<p>Yerel <strong>trafi\u011fi yerelde tutacak IXP noktalar\u0131n\u0131n olmamas\u0131<\/strong> ve b\u00fcy\u00fck platformlar\u0131n cache sunucular\u0131n\u0131 <strong>yaln\u0131zca \u0130stanbul\u2019da bar\u0131nd\u0131rmas\u0131<\/strong> da altyap\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc daha da art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Uzmanlar, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn b\u00f6lgesel IX noktalar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131 cache altyap\u0131lar\u0131n\u0131n Anadolu\u2019ya yay\u0131lmas\u0131, operat\u00f6rlerin port kapasitelerini a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde payla\u015fmas\u0131 ve IXP d\u00fczenlemelerinin sadele\u015ftirilmesi oldu\u011funu belirtiyor. TR-IX benzeri modellerin \u00fclke geneline yay\u0131lmas\u0131 halinde hem maliyetlerin d\u00fc\u015fece\u011fi hem de kullan\u0131c\u0131 deneyiminin belirgin \u015fekilde iyile\u015fece\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/derbilerde-turkiye-de-internet-yavasliyor-peki-ama-neden&#8211;199266<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 Aral\u0131k tarihinde oynanan Fenerbah\u00e7e &#8211; Galatasaray derbisi, T\u00fcrkiye genelinde internet trafi\u011fini ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde zorlayarak \u00fclke \u00e7ap\u0131nda belirgin bir yava\u015flamaya yol a\u00e7t\u0131. Ma\u00e7\u0131 izlemek i\u00e7in ayn\u0131 anda \u00e7evrim i\u00e7i platformlara y\u00fcklenen &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":148721,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[415,179,147,492,4144],"class_list":["post-148720","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-altyapi","tag-istanbul","tag-kullanici","tag-sorun","tag-uzerinden"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":148723,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148720\/revisions\/148723"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/148721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}