{"id":149539,"date":"2025-12-04T14:48:11","date_gmt":"2025-12-04T14:48:11","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=149539"},"modified":"2025-12-04T14:48:11","modified_gmt":"2025-12-04T14:48:11","slug":"nobel-odullu-fizikci-abdyi-uyardi-cin-kuantum-yarisinda-arayi-kapatiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2025\/12\/04\/nobel-odullu-fizikci-abdyi-uyardi-cin-kuantum-yarisinda-arayi-kapatiyor\/","title":{"rendered":"Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc fizik\u00e7i ABD&#8217;yi uyard\u0131: \u00c7in kuantum yar\u0131\u015f\u0131nda aray\u0131 kapat\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/nobel-odullu-fizikci-abdyi-uyardi-cin-kuantum-yarisinda-arayi-kapatiyor-0-4OUtnAD6.jpg\"\/> <\/span> Kuantum alan\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla 2019 y\u0131l\u0131nda Google\u2019\u0131n \u201ckuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan e\u015fi\u011fi a\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ve bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in bu y\u0131<strong>l Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc ile onurland\u0131r\u0131lan\u00a0John Martinis<\/strong>, bu hafta dikkat \u00e7ekici bir a\u00e7\u0131klamayla g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131. Kuantum teknolojileri konusunda gezegendeki en yetkin isimlerden biri olarak kabul edilen\u00a0John Martinis, \u00c7in&#8217;in kuantum yar\u0131\u015f\u0131nda aray\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek ABD&#8217;yi uyard\u0131. Martins&#8217;e\u00a0g\u00f6re \u00c7in, ge\u00e7mi\u015fte \u00fc\u00e7 y\u0131l geriden geldi\u011fi kuantum yar\u0131\u015f\u0131nda bug\u00fcn <strong>ABD&#8217;nin yaln\u0131zca &#8220;nanosaniyeler&#8221; gerisinde.<\/strong> <\/figure>\n<p>Martinis, Tel Aviv\u2019de Bloomberg\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda, \u00c7in\u2019in art\u0131k yaln\u0131zca takip eden de\u011fil, ger\u00e7ek anlamda rekabet eden bir g\u00fc\u00e7 h\u00e2line geldi\u011fini s\u00f6yledi. Google\u2019da kuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayan ekipte liderlik yapm\u0131\u015f bir isim olarak, \u00f6zellikle <strong>\u00c7inli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Bat\u0131\u2019daki bilimsel ilerlemeleri \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde kopyalay\u0131p yeniden \u00fcretebildi\u011fine dikkat \u00e7ekti. <\/strong>Nitekim son y\u0131llarda yay\u0131mlanan akademik \u00e7al\u0131\u015fmalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ABD ve Avrupa\u2019daki geli\u015fmelerin yaln\u0131zca birka\u00e7 ay i\u00e7inde \u00c7inli ara\u015ft\u0131rma gruplar\u0131 taraf\u0131ndan benzer performans metrikleriyle tekrarlanabildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Mart ay\u0131nda tan\u0131t\u0131lan <strong>Zuchongzhi 3.0 adl\u0131 kuantum i\u015flemci<\/strong>, \u00c7in&#8217;in bu alandaki at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n en somut \u00f6rneklerinden biri. 105 k\u00fcbitlik bu s\u00fcperiletken \u00e7ipin, belirli g\u00f6revlerde klasik s\u00fcper bilgisayarlardan 10^15 kat daha h\u0131zl\u0131 sonu\u00e7 verebildi\u011fi belirtiliyor. Tek-k\u00fcbit kap\u0131 do\u011frulu\u011funun %99,90 seviyesinde olmas\u0131, performans\u0131n\u0131n <strong>Google\u2019\u0131n 2024 sonunda tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131 Willow \u00e7ipine neredeyse denk<\/strong> oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in yakalad\u0131\u011f\u0131 bu ivmenin arkas\u0131nda yaln\u0131zca bilimsel ekiplerin ba\u015far\u0131s\u0131 de\u011fil, devlet \u00f6l\u00e7e\u011finde yap\u0131lan dev yat\u0131r\u0131mlar da yer al\u0131yor. \u00c7in, son iki y\u0131lda <strong>kuantum teknolojilerine 15,3 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde kaynak aktard\u0131<\/strong>; bu rakam ABD\u2019deki kamu\u2013\u00f6zel sekt\u00f6r toplam\u0131n\u0131n iki kat\u0131ndan fazla. \u00dcstelik \u00c7in, kuantum ileti\u015fim a\u011flar\u0131nda da d\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f altyap\u0131s\u0131na sahip; 17 eyalet ve 80 \u015fehri kapsayan 10.000 kilometrelik kuantum hat, bu alandaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc peki\u015ftiriyor.<\/p>\n<p><b>Yapay Zeka Gibi Kuantum Teknolojileri de Ulusal Bir G\u00fcvenlik Meselesi Olarak G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor<\/b><\/p>\n<p>John Martinis\u2019in uyar\u0131lar\u0131 yaln\u0131zca teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda de\u011fil, siyasi arenada da yank\u0131 bulmu\u015f durumda. Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc fizik\u00e7i, birka\u00e7 hafta \u00f6nce <strong>Beyaz Saray\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde<\/strong> bu endi\u015felerini ABD y\u00f6netimine de iletti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyro. Trump y\u00f6netimi uzun s\u00fcre yapay zek\u00e2 rekabetine \u00f6ncelik vermi\u015f olsa da son aylarda stratejiyi de\u011fi\u015ftirerek kuantum bilimi ve post-kuantum kriptografi konular\u0131n\u0131 2027 mali y\u0131l\u0131 i\u00e7in birincil ara\u015ft\u0131rma \u00f6nceli\u011fi h\u00e2line getirdi. Federal kurumlara hem temel ara\u015ft\u0131rmay\u0131 hem de ticarile\u015fmeye giden m\u00fchendislik s\u00fcre\u00e7lerini ayn\u0131 anda h\u0131zland\u0131racak bir denge kurulmas\u0131 talimat\u0131 verildi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p>Kas\u0131m 2025\u2019te yay\u0131mlanan <strong>ABD\u2013\u00c7in Ekonomik ve G\u00fcvenlik \u0130nceleme Komisyonu Raporu <\/strong>da durumun ciddiyetini do\u011fruluyor. Raporda \u201ckuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn\u201d ulusal \u00f6l\u00e7ekte kritik bir g\u00fc\u00e7 unsuru olaca\u011f\u0131, \u00f6zellikle yeni nesil malzeme geli\u015ftirme, enerji teknolojileri ve t\u0131p ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda devrim yaratma potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor. Komisyon, bu nedenle Kongre\u2019ye 2030 y\u0131l\u0131na kadar \u201cKuantum \u00d6ncelikli yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 benimseyen ulusal bir hedef olu\u015fturma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu geli\u015fmeler, kuantum yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n art\u0131k yaln\u0131zca bilimsel bir rekabet olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda <strong>ekonomik ve jeopolitik dengeleri do\u011frudan etkileyen stratejik bir alan <\/strong>h\u00e2line geldi\u011fini g\u00f6steriyor. Martinis\u2019in \u201cnanosaniyeler\u201d uyar\u0131s\u0131 bu y\u00fczden yaln\u0131zca teknik bir de\u011ferlendirme de\u011fil; iki s\u00fcper g\u00fcc\u00fcn gelecekteki teknoloji \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirleyecek bir rekabetin ne kadar h\u0131zland\u0131\u011f\u0131na dair net bir i\u015faret.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/nobel-odullu-fizikci-abd-yi-uyardi-cin-kuantumda-arayi-kapatiyor&#8211;199313<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kuantum alan\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla 2019 y\u0131l\u0131nda Google\u2019\u0131n \u201ckuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan e\u015fi\u011fi a\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ve bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in bu y\u0131l Nobel Fizik \u00d6d\u00fcl\u00fc ile onurland\u0131r\u0131lan\u00a0John Martinis, bu hafta dikkat \u00e7ekici bir &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":149540,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[431,3229,9996,97,8462],"class_list":["post-149539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-abd","tag-kuantum","tag-mart","tag-teknoloji","tag-yalnizca"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=149539"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":149542,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149539\/revisions\/149542"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=149539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=149539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}