{"id":157227,"date":"2025-12-25T11:19:04","date_gmt":"2025-12-25T11:19:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=157227"},"modified":"2025-12-25T11:19:04","modified_gmt":"2025-12-25T11:19:04","slug":"microsoft-2030a-kadar-tum-c-ve-c-kodlarini-rusta-gecirmeyi-planliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2025\/12\/25\/microsoft-2030a-kadar-tum-c-ve-c-kodlarini-rusta-gecirmeyi-planliyor\/","title":{"rendered":"Microsoft, 2030\u2019a kadar t\u00fcm C ve C++ kodlar\u0131n\u0131 Rust&#8217;a ge\u00e7irmeyi planl\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/microsoft-2030a-kadar-tum-c-ve-c-kodlarini-rusta-gecirmeyi-planliyor-0-K1sfM79l.jpg\"\/> <\/span> 2006 y\u0131l\u0131nda Mozilla \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda geli\u015ftirilen ve Microsoft&#8217;un da deste\u011fiyle o g\u00fcnden beri daha da geli\u015ftirilerek yayg\u0131nla\u015fan programlama dili <strong>Rust<\/strong>, <strong>Microsoft&#8217;<\/strong>un gelecek planlar\u0131 aras\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yere sahip. Microsoft&#8217;un k\u0131demli yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendislerinden<strong>\u00a0Galen Hunt<\/strong>, bu hafta LinkedIn\u2019de bir payla\u015f\u0131m yaparak Microsoft\u2019un uzun vadeli hedefini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koydu: \u201c<strong>2030\u2019a kadar Microsoft i\u00e7indeki t\u00fcm C ve C++ kodlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak.&#8221;<\/strong> <\/figure>\n<p>Hunt\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u015firketin stratejisi yapay zeka ile algoritmik ara\u00e7lar\u0131 birle\u015ftirerek, Microsoft\u2019un en b\u00fcy\u00fck ve en karma\u015f\u0131k kod tabanlar\u0131n\u0131 Rust\u2019a \u00e7evirmek. Bu vizyonu ise olduk\u00e7a \u00e7arp\u0131c\u0131 bir hedefle \u00f6zetliyor: \u201c1 m\u00fchendis, 1 ay, 1 milyon sat\u0131r kod.\u201d<\/p>\n<p><b>B\u00fcy\u00fck \u00d6l\u00e7ekli Sistemleri Rust&#8217;a Ta\u015f\u0131yabilmek \u0130\u00e7in AI Ajanlar\u0131 Kullan\u0131lacak<\/b><\/p>\n<p>Hunt\u2019\u0131n payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilgilere g\u00f6re Microsoft, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in <strong>\u015fimdiden ciddi bir altyap\u0131 kurmu\u015f durumda<\/strong>. Microsoft\u2019un geli\u015ftirdi\u011fi kod i\u015fleme altyap\u0131s\u0131, kaynak kod \u00fczerinde \u00f6l\u00e7eklenebilir bir grafik yap\u0131 olu\u015fturuyor. Bunun \u00fczerine in\u015fa edilen yapay zeka altyap\u0131s\u0131 ise algoritmalar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen AI ajanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck kod tabanlar\u0131 \u00fczerinde toplu de\u011fi\u015fiklikler yapabilmesini sa\u011fl\u0131yor. Ama\u00e7, elle (manuel) yeniden yaz\u0131m\u0131n neredeyse imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu \u00f6l\u00e7ekteki <strong>sistemleri yar\u0131-otomatik bi\u00e7imde Rust\u2019a ta\u015f\u0131yabilmek.<\/strong><\/p>\n<p>Bu noktada Microsoft\u2019un neden \u00f6zellikle Rust\u2019\u0131 hedefledi\u011fini de a\u00e7mak gerekiyor. Uzun y\u0131llard\u0131r Microsoft\u2019un \u00e7ekirdek sistemlerinde yayg\u0131n bi\u00e7imde kullan\u0131lan C ve C++, geli\u015ftiriciye d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli donan\u0131m eri\u015fimi ve y\u00fcksek performans sunsa da<strong> bellek y\u00f6netimini geli\u015ftiricinin kontrol\u00fcne b\u0131rak\u0131yor<\/strong>. Bu durum, en deneyimli ekiplerde bile \u201cbuffer overflow\u201d ve \u201cuse-after-free\u201d gibi hatalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ve bunlar\u0131n ciddi g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7abiliyor. Rust ise bellek g\u00fcvenli\u011fini derleme a\u015famas\u0131nda zorunlu k\u0131lan yap\u0131s\u0131yla, bu t\u00fcr hatalar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc daha kod \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmadan engellemeyi ama\u00e7l\u0131yor. Microsoft a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu fark, yaln\u0131zca daha modern bir dil tercihinden ziyade, <strong>y\u0131llar i\u00e7inde biriken g\u00fcvenlik risklerini ve bak\u0131m maliyetlerini k\u00f6kten azaltma potansiyeli ta\u015f\u0131yor.<\/strong><\/p>\n<p><b>Microsoft, C ve C++ Kodlar\u0131n\u0131 Rust&#8217;a Aktarmak \u0130\u00e7in Yaz\u0131l\u0131m Ekibini B\u00fcy\u00fct\u00fcyor<\/b><\/p>\n<p>Microsoft, s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in<strong> yeni bir ilan da a\u00e7m\u0131\u015f durumda<\/strong>. Ekibe kat\u0131lacak yeni yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi, Microsoft\u2019un en b\u00fcy\u00fck C ve C++ sistemlerini Rust\u2019a \u00e7evirecek ara\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesine katk\u0131 sa\u011flayacak. Pozisyon, Hunt\u2019\u0131n liderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 <strong>\u00d6l\u00e7eklenebilir Yaz\u0131l\u0131m M\u00fchendisli\u011finin Gelece\u011fi <\/strong>(Future of Scalable Software Engineering) ekibi b\u00fcnyesinde yer al\u0131yor. Microsoft\u2019un ifadesine g\u00f6re ekip, hem \u015firket i\u00e7inde hem de m\u00fc\u015fteriler taraf\u0131nda y\u0131llar i\u00e7inde olu\u015fan yaz\u0131l\u0131m karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bak\u0131m y\u00fck\u00fcn\u00fc, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli sistemlere uygulanabilecek \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle azaltmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n<p>Microsoft\u2019un Rust\u2019a y\u00f6nelimi asl\u0131nda yeni de\u011fil. Microsoft ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, baz\u0131 C kodlar\u0131n\u0131 otomatik olarak Rust\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen ara\u00e7lar \u00fczerinde de uzun s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca Windows s\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015ftirme taraf\u0131nda Rust kullan\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran resmi ara\u00e7lar da geli\u015ftirildi. Ancak \u015fimdi<strong> yapay zeka taraf\u0131nda ya\u015fanan ilerleme, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn daha da h\u0131zlanmas\u0131na vesile oldu. <\/strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc Galen Hunt&#8217;\u0131n dikkat \u00e7ekti\u011fi \u00fczere, AI ajanlar\u0131, manuel olarak yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok daha uzun s\u00fcrecek i\u015flemleri otonom \u015fekilde yerine getirecek \u015fekilde programlanabiliyor.<\/p>\n<p>Ancak i\u015fin \u00f6l\u00e7e\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, yapay zekan\u0131n katk\u0131lar\u0131na ra\u011fmen <strong>bu hedefe ula\u015fman\u0131n o kadar kolay olmayaca\u011f\u0131n\u0131<\/strong> belirtmek gerekiyor. Microsoft y\u00fczlerce farkl\u0131 \u00fcr\u00fcn ve hizmet sunuyor; yaln\u0131zca y\u00f6netim portallar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 500\u2019\u00fc a\u015fm\u0131\u015f durumda. Buna \u015firketin devasa i\u00e7 IT altyap\u0131s\u0131 da eklendi\u011finde, t\u00fcm C ve C++ kodlar\u0131n\u0131n yeniden yaz\u0131lmas\u0131 neredeyse ak\u0131l almaz bir m\u00fchendislik problemi h\u00e2line geliyor. Otomasyon<strong> ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6zemeyece\u011fi say\u0131s\u0131z u\u00e7 durumun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/strong><\/p>\n<p>Yine de Microsoft\u2019un bu hedefi, yaz\u0131l\u0131m d\u00fcnyas\u0131nda giderek g\u00fc\u00e7lenen bir e\u011filimin en net \u00f6rneklerinden biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bellek g\u00fcvenli dillerin yaln\u0131zca \u201ciyi bir alternatif\u201d de\u011fil, uzun vadede bir zorunluluk olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanmas\u0131, bu t\u00fcr radikal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm planlar\u0131n\u0131 daha da yayg\u0131nla\u015ft\u0131rabilir. Microsoft\u2019un 2030 hedefi tutar m\u0131 bilinmez, ancak bu hamlenin yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisli\u011finin gelece\u011fine dair tart\u0131\u015fmalar\u0131 ciddi bi\u00e7imde h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131 kesin.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/microsoft-tum-c-ve-c-kodlarini-rust-a-gecirmeyi-planliyor&#8211;200113<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2006 y\u0131l\u0131nda Mozilla \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda geli\u015ftirilen ve Microsoft&#8217;un da deste\u011fiyle o g\u00fcnden beri daha da geli\u015ftirilerek yayg\u0131nla\u015fan programlama dili Rust, Microsoft&#8217;un gelecek planlar\u0131 aras\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yere sahip. Microsoft&#8217;un k\u0131demli &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":157228,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[569,555,10488,2022,2992],"class_list":["post-157227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-kod","tag-microsoft","tag-rust","tag-uzun","tag-yazilim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":157230,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157227\/revisions\/157230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/157228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}