{"id":166684,"date":"2026-01-12T04:18:09","date_gmt":"2026-01-12T04:18:09","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=166684"},"modified":"2026-01-12T04:18:09","modified_gmt":"2026-01-12T04:18:09","slug":"mitten-zaman-ayarli-belge","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2026\/01\/12\/mitten-zaman-ayarli-belge\/","title":{"rendered":"M\u0130T\u2019ten zaman ayarl\u0131 belge"},"content":{"rendered":"<p><p><span><strong>ASLIHAN ALTAY KARATA\u015e \/ ANKARA &#8211;<\/strong><\/span> Milli \u0130stihbarat Te\u015ftilat\u0131\u2019n\u0131n (M\u0130T) payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cArabistanl\u0131 Lawrence\u201d belgesi, \u201czaman ayar\u0131yla\u201d dikkat \u00e7ekti. 100 y\u0131l \u00f6ncesinden bug\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tutan istihbarat belgesi, Orta Do\u011fu\u2019da gerilimin artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde kamuoyunun bilgisine sunuldu. \u0130T, ge\u00e7ti\u011fimiz hafta resmi internet sitesinden \u201cArabistanl\u0131 Lawrence\u201d olarak bilinen \u00fcnl\u00fc \u0130ngiliz ajan\u0131 Thomas Edward Lawrence hakk\u0131nda tarihi bir belge payla\u015ft\u0131. 1929 y\u0131l\u0131nda Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan belgede, Lawrence\u2019\u0131n, M\u0131s\u0131r, Suriye ve Irak\u2019ta k\u0131yafet de\u011fi\u015ftirerek ve farkl\u0131 isimler alt\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc faaliyetler yer ald\u0131. Orta Do\u011fu\u2019da \u00f6nemli geli\u015fmelerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde payla\u015f\u0131lan bu istihbarat belgesi, i\u00e7eri\u011fi kadar zamanlamas\u0131yla dikkat \u00e7ekti. Belgenin payla\u015f\u0131lma zaman\u0131 bilin\u00e7li bir se\u00e7imdi. Belge, M\u0130T\u2019in kurulu\u015funun 99. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kutland\u0131\u011f\u0131 6 Ocak\u2019ta internet sitesine konuldu.<\/p>\n<p><strong>HOCA VE HAHAM KILI\u011eI<\/strong><\/p>\n<p>Belgede, \u0130ngiliz istihbarat\u0131 ajan\u0131n\u0131n faaliyetlerinin yan\u0131 s\u0131ra, Suriye, Filistin, Irak, Sudan ve M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n isimleri yer ald\u0131. Ge\u00e7mi\u015fte Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu topraklar\u0131 aras\u0131nda yer alan bu \u00fclkeler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u0131cak geli\u015fmelerle \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Filistin\u2019de ate\u015fkesin kal\u0131c\u0131 hale getirilmesi ve Gazze\u2019nin yeniden in\u015fas\u0131 i\u00e7in \u00e7abalar s\u00fcrerken, Suriye\u2019de ise \u0130srail destekli kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar ya\u015fan\u0131yor. \u0130\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar nedeniyle tekrar b\u00f6l\u00fcnme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan Sudan\u2019\u0131n Egemenlik Konseyi Ba\u015fkan\u0131 Abdulfettah el Burhan da, aral\u0131k ay\u0131n\u0131n sonunda T\u00fcrkiye\u2019yi ziyaret edip Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile g\u00f6r\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. 23 Eyl\u00fcl 1929 tarihli M\u0130T belgesinde, Lawrence\u2019\u0131n, Kud\u00fcs\u2019teyken bazen M\u00fcsl\u00fcman hoca k\u0131yafetinde bazen de haham rol\u00fcnde b\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcman ve Yahudilere \u201czehirli telkinler\u201dde bulundu\u011fu belirtildi. Lawrence 1935\u2019te \u0130ngiltere\u2019de motosiklet kazas\u0131nda \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p><strong>\u2018F\u0130L\u0130ST\u0130N VE SUDAN\u2019 VURGUSU<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6nemin \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Ramsay MacDonald\u2019\u0131n, M\u0131s\u0131r\u2019dan sonra Filistin\u2019e istiklal bah\u015fetme tasavvurunu uygulamadan ihtilal \u00e7\u0131kart\u0131larak \u201cistiklale lay\u0131k olmad\u0131klar\u0131n\u0131n\u201d g\u00f6sterilmesinin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131na ve Lawrence\u2019\u0131n Sudan\u2019a gidi\u015finin bu ama\u00e7la ili\u015fkisine i\u015faret edilen belgede, \u015fu ifadeler yer ald\u0131: \u201cEntelicens servis te\u015fkilat\u0131 bu itilaf projesinin M\u0131s\u0131r milletine arz edildi\u011fi bu s\u0131ralarda M\u0131s\u0131r\u2019da kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar ihdat edip M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n hen\u00fcz bu l\u00fctfa lay\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 isbat edilecek ve bu suretle \u0130ngiliz parlamentosunda Makdonalt kabinesini zaif bir mevkie d\u00fc\u015f\u00fcrerek evvelce oldu\u011fu ve\u00e7hile M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n sinesine ba\u011fda\u015f kurup oturacakt\u0131r. M\u0131s\u0131r\u2019da kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar ihdas ve tertip i\u00e7in en iyi vasat \u015fimdiki halde Sudan\u2019d\u0131r. Sudan\u2019da halihaz\u0131rda yaln\u0131z \u0130ngiliz idaresi ve emperiyalist amalile me\u015fbu \u0130ngiliz idare adamlar\u0131 ve Sudan\u2019\u0131n daimi bir surette M\u0131s\u0131r\u2019la ittisal\u0131 bulundu\u011fundan Sudan\u2019da M\u0131s\u0131r i\u00e7in pek emin olarak bir suikast\u0131n ihzar\u0131 ve talim edilmi\u015f ajanlar\u0131n M\u0131s\u0131r\u2019a ithal edilip menfi propagandalar ve tahribat yap\u0131lmas\u0131 pek basit bir keyfiyettir.\u201d<\/p>\n\n<p><\/p>\n<p>Kaynak :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">http:\/\/www.milliyet.com.tr\/gundem\/mitten-zaman-ayarli-belge-7519338<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0130T, kurulu\u015funun 99. y\u0131l\u0131nda internet sitesinde, 100 y\u0131l \u00f6nce Osmanl\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 Orta Do\u011fu\u2019yu kar\u0131\u015ft\u0131ran \u0130ngiliz ajan\u0131 Lawrence hakk\u0131ndaki belgeyi yay\u0131nlad\u0131. Belgede Lawrence\u2019\u0131n Suriye ve Irak faaliyetleri yer al\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":166685,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[1118,6619,10959,3088,2065],"class_list":["post-166684","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel","tag-belge","tag-ingiliz","tag-lawrence","tag-misir","tag-sudan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166684","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=166684"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166684\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":166686,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166684\/revisions\/166686"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/166685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=166684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=166684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=166684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}