{"id":63440,"date":"2024-07-12T21:24:07","date_gmt":"2024-07-12T21:24:07","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=63440"},"modified":"2024-07-12T21:24:07","modified_gmt":"2024-07-12T21:24:07","slug":"bilim-insanlari-2000-yillik-dunyanin-ilk-bilgisayarinin-gizemini-cozmus-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2024\/07\/12\/bilim-insanlari-2000-yillik-dunyanin-ilk-bilgisayarinin-gizemini-cozmus-olabilir\/","title":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131, 2000 y\u0131ll\u0131k d\u00fcnyan\u0131n ilk bilgisayar\u0131n\u0131n gizemini \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olabilir"},"content":{"rendered":"<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/bilim-insanlari-2000-yillik-dunyanin-ilk-bilgisayarinin-gizemini-cozmus-olabilir-0-a1d9It2C.jpg\"\/> <\/span> 120 sene \u00f6nce Yunanistan k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki antik bir gemi enkaz\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve<strong>\u00a0d\u00fcnyan\u0131n en eski bilgisayar\u0131 <\/strong>olarak nitelenen <strong>2.000 y\u0131ll\u0131k <\/strong>bir mekanik d\u00fczenekolan<strong> Antikythera (Antikitera)\u00a0mekanizmas\u0131<\/strong>, arkeoloji alan\u0131ndaki en gizemli ke\u015fiflerden biri olma niteli\u011fini ta\u015f\u0131yor.\u00a0 <\/figure>\n<p>Ge\u00e7en hafta yay\u0131nlanan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, 1901 y\u0131l\u0131nda Yunanistan&#8217;\u0131n Antikythera adas\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda ke\u015ffedilen, elle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan karma\u015f\u0131k bir mekanik bilgisayar olan antik Antikythera mekanizmas\u0131 hakk\u0131nda yeni ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>Bat\u0131k bir gemi enkaz\u0131nda dalg\u0131\u00e7lar taraf\u0131ndan bulunan cihaz\u0131n M.\u00d6. 2. y\u00fczy\u0131la ait oldu\u011fu tespit edilmi\u015fti. Par\u00e7alanm\u0131\u015f ve y\u00fcksek derecede deforme olmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen cihaz\u0131n, karma\u015f\u0131k di\u015flilere sahip, <strong>gezegenlerin astronomik konumlar\u0131n\u0131 hesaplayan, g\u00fcne\u015f ve ay tutulmalar\u0131n\u0131 tahmin eden bir hesaplama mekanizmas\u0131<\/strong> oldu\u011fu tahmin ediliyor.<\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/bilim-insanlari-2000-yillik-dunyanin-ilk-bilgisayarinin-gizemini-cozmus-olabilir-1-u7smQBVW.jpg\"\/> <\/span> Glasgow \u00dcniversitesi&#8217;ndeki bilim adamlar\u0131n\u0131n son ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, mekanizman\u0131n <strong>&#8220;takvim halkas\u0131&#8221;<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lan halkas\u0131na yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 kazand\u0131r\u0131yor. \u0130statistiksel analiz tekniklerinden yararlanan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, halkan\u0131n b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla <strong>354 delik i\u00e7erdi\u011fini<\/strong>, ve bu rakam\u0131n M\u0131s\u0131r takvimi veya di\u011fer 360 g\u00fcnl\u00fck takvimlerden ziyade <strong>ay takvimine uygun oldu\u011funu belirledi.<\/strong> <\/figure>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, eksik verilere dayal\u0131 belirsizli\u011fi \u00f6l\u00e7en Woan uygulamal\u0131 Bayesian analizi kullanarak, var olan deliklerin konumlar\u0131na ve halkan\u0131n kalan alt\u0131 par\u00e7as\u0131n\u0131n yerle\u015fimine ba\u011fl\u0131 olarak halkan\u0131n muhtemelen 354 veya 355 deli\u011fe sahip oldu\u011funu hesaplad\u0131.<\/p>\n<p><b>Yer\u00e7ekimsel dalgalar\u0131n tespitinde kullan\u0131lan teknikler kullan\u0131ld\u0131<\/b><\/p>\n<p>Glasgow \u00dcniversitesi&#8217; Yer\u00e7ekimi Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nde ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi ve makalenin yazarlar\u0131ndan Dr. Joseph Bayley, halkay\u0131 daha fazla analiz etmek i\u00e7in <strong>yer\u00e7ekimsel dalgalar\u0131n tespitinde kullan\u0131lan teknikleri uygulad\u0131.\u00a0<\/strong>Astronomik olaylar\u0131n neden oldu\u011fu uzay-zaman dalgalanmalar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en LIGO dedekt\u00f6rlerinin y\u00f6ntemlerini uyarlayarak, Markov Zinciri Monte Carlo ve i\u00e7 i\u00e7e \u00f6rnekleme y\u00f6ntemlerini kullanarak takvim halkas\u0131n\u0131 inceledi. Sonu\u00e7lar, cihaz\u0131n yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan antik Yunan zanaatinin<strong> ola\u011fan\u00fcst\u00fc hassasiyetini g<\/strong>\u00f6stererek, her bir delik aras\u0131nda sadece<strong> 0.028 mm&#8217;lik bir radyal de\u011fi\u015fkenli\u011fe<\/strong> sahip, 77.1 mm yar\u0131\u00e7ap\u0131nda 354 delikli bir halkan\u0131n y\u00fcksek olas\u0131l\u0131kla var oldu\u011funu do\u011frulad\u0131.<\/p>\n<p>Bayley, &#8220;Deliklerin konumland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n hassasiyeti, <strong>son derece hassas \u00f6l\u00e7\u00fcm teknikleri ve bunlar\u0131 delmek i\u00e7in inan\u0131lmaz derecede sabit bir el gerektiriyordu<\/strong>&#8221; dedi. Bu hassasiyet, Antikythera mekanizmas\u0131n\u0131n ay takvimini takip etmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 fikrini g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/bilim-insanlari-2000-yillik-bilgisayarin-gizemini-cozmus-olabilir&#8211;179155<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>120 sene \u00f6nce Yunanistan k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki antik bir gemi enkaz\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve\u00a0d\u00fcnyan\u0131n en eski bilgisayar\u0131 olarak nitelenen 2.000 y\u0131ll\u0131k bir mekanik d\u00fczenekolan Antikythera (Antikitera)\u00a0mekanizmas\u0131, arkeoloji alan\u0131ndaki en gizemli ke\u015fiflerden &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":63441,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[3126,227,3128,3127],"class_list":["post-63440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-antik","tag-arastirma","tag-delik","tag-takvim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63440"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63444,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63440\/revisions\/63444"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}