{"id":75650,"date":"2024-08-04T08:12:06","date_gmt":"2024-08-04T08:12:06","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=75650"},"modified":"2024-08-04T08:12:06","modified_gmt":"2024-08-04T08:12:06","slug":"yaslanmayi-saglikli-yonetmek-sart","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2024\/08\/04\/yaslanmayi-saglikli-yonetmek-sart\/","title":{"rendered":"Ya\u015flanmay\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00f6netmek \u015fart!"},"content":{"rendered":"<p><p><strong>Prof. Dr. \u0130smail Tufan &#8211;\u00a0<\/strong>T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fl\u0131l\u0131k, sadece bireysel de\u011fil, toplumsal a\u00e7\u0131dan da \u00f6nemi artan bir konu. Ya\u015fl\u0131l\u0131k, art\u0131k bir \u201chastal\u0131k\u201d olarak g\u00f6r\u00fclmese de ya\u015fl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e art\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu, bireylerin ya\u015fam kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcrmekle kalmay\u0131p, sa\u011fl\u0131k sisteminin \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir y\u00fck olu\u015fturuyor. 65 ya\u015f ve \u00fczeri n\u00fcfusun y\u00fczde 30\u2019dan fazlas\u0131 kronik hastas\u0131, 80 ya\u015f ve \u00fczeri n\u00fcfusun <br \/> y\u00fczde 50\u2019si \u00e7e\u015fitli derecelerde g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam etkinliklerinde yard\u0131ma ve bak\u0131ma ihtiya\u00e7 duyuyor.<\/p>\n<p>1 milyon civar\u0131nda demans hastas\u0131 ya\u015fl\u0131 var ve bunlar\u0131n en az yar\u0131s\u0131 Alzheimer hastas\u0131.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fl\u0131l\u0131k, hem sosyal hem de sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir ya\u015fam d\u00f6nemi.<\/p>\n<p><strong>Kronik hastal\u0131klar&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda kronik hastal\u0131klar gelmektedir. Fakat \u00fclkemizde kronik hastal\u0131\u011fa yakalanma ortalama ya\u015f\u0131 65\u2019in \u00e7ok alt\u0131ndad\u0131r. Ya\u015fl\u0131 n\u00fcfusun artmas\u0131yla birlikte, hipertansiyon, diyabet, kalp damar hastal\u0131klar\u0131 ve kanser gibi kronik hastal\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 art\u0131\u015f elimindedir.Bu hastal\u0131klar, ya\u015fl\u0131lar\u0131n ya\u015fam kalitesini ciddi \u015fekilde etkileyerek, s\u00fcrekli sa\u011fl\u0131k m\u00fcdahalesini ve bak\u0131m gereksinimini gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Kronik hastal\u0131klar\u0131n y\u00f6netiminde multidisipliner yakla\u015f\u0131m gereklidir. Ancak o zaman sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin ya\u015fl\u0131lar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun hale getirilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6zellikle bu alanda geriatri-gerontoloji i\u015f birli\u011fine ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n<div>\n<div> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/yaslanmayi-saglikli-yonetmek-sart-0-rCNMt8Bb.jpg\"\/><\/img> <\/div>\n<\/p><\/div>\n<\/p>\n<p><em><strong>Prof. Dr. \u0130smail Tufan Akdeniz \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Gerontoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Kurucu Ba\u015fkan\u0131. Tufan ayn\u0131 zamanda ya\u015fam boyu e\u011fitimi destekleyen 60+ Tazelenme \u00dcniversitesi\u2019nin de kurucusu&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Aileye destek neden \u00f6nemli?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u25a0 Ya\u015fl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k m\u00fccadelesinde en b\u00fcy\u00fck sorunlar neler?<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda kronik hastal\u0131klar geliyor. Kronik hastal\u0131klar, ya\u015fl\u0131lar\u0131n ya\u015fam kalitesini ciddi \u015fekilde etkiliyor. Kronik hastal\u0131klar farkl\u0131 alanlardan gelen uzmanlar\u0131n i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde y\u00f6netilmelidir. Uzun s\u00fcredir, bu alanda geriatri ve gerontoloji i\u015f birli\u011fi ihtiyac\u0131n\u0131 vurguluyorum. Gerontologlar\u0131n art\u0131k kamu hastanelerinde istihdam edilmesi, \u00f6nerimi destekliyor. \u0130zleyece\u011fimiz en iyi yol budur.<\/p>\n<p><strong>\u25a0 Bak\u0131ma muhta\u00e7 ya\u015fl\u0131lar i\u00e7in neler yap\u0131labilir?<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131lar\u0131n bak\u0131m ihtiyac\u0131 genellikle aile i\u00e7inde kar\u015f\u0131lan\u0131yor olmas\u0131 iyidir ve takdir edilmelidir. Zaten ya\u015fl\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu evinde bak\u0131lmay\u0131 arzu ediyor. Kurumsal bak\u0131m en son se\u00e7enektir. Ancak aile fertlerinin \u00e7o\u011fu ya\u015fl\u0131s\u0131na nas\u0131l bak\u0131m verece\u011fini bilmiyor. \u0130yi niyetle bu eksiklik maalesef giderilemiyor. Yani aileleri ya\u015fl\u0131 bak\u0131m\u0131 konusunda acilen deste\u011fe ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Ya\u015fl\u0131lar\u0131n evde bak\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, ailelerin bu konuda e\u011fitilmesi ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. B\u00f6yle e\u011fitimde sadece t\u0131bbi bilgi ve becerinin yeterli olmayaca\u011f\u0131, ayn\u0131 zamanda gerontopsikolojik, sosyal gerontolojik bilgi ve becerilere de aile fertlerinin ihtiyac\u0131 var. Ayr\u0131ca huzurevleri ve bak\u0131mevlerinin hizmetlerine giderek daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r. Bu kurumlar\u0131n say\u0131s\u0131 ve kalitesi art\u0131r\u0131lmal\u0131, personeli de geriatrik-gerontolojik bilgi ile donat\u0131lmal\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bak\u0131m kurumlar\u0131n\u0131n kalitesi art\u0131r\u0131lmal\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131lar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 genellikle ailenin kad\u0131n \u00fcyeleri \u00fcstlenmektedir. E\u015fleri, k\u0131zlar\u0131, gelinleri&#8230; Ancak ya\u015fl\u0131s\u0131na bak\u0131m hizmeti veren aile fertlerinin ya\u015fl\u0131 bak\u0131m\u0131 konusunda zaman zaman yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bak\u0131ma muhta\u00e7 ya\u015fl\u0131lar\u0131n evde bak\u0131m hizmetlerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve ailelerin bu hizmetler konusunda e\u011fitilmesi gerekiyor. Ayr\u0131ca ya\u015fl\u0131lar i\u00e7in huzurevleri ve bak\u0131mevleri gibi kurumsal hizmetlerin say\u0131s\u0131 ve \u00f6zellikle de kalitesi art\u0131r\u0131lmal\u0131. Bu kurumlar, ya\u015fl\u0131lar\u0131n sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, bedensel ve zihinsel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde acilen yeniden d\u00fczenlenmesi gerekmektedir. Ya\u015fl\u0131 bak\u0131m\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f, gerontolojik bilgiyle donat\u0131lm\u0131\u015f personel say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu alandaki e\u011fitimlerin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, kaliteli bak\u0131m\u0131 hizmetlerinin sa\u011flanmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00d6nleyici tedbirler<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ok konu\u015fulan ama ger\u00e7ekte gerekleri yerine getirilmeyen sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanma; ya\u015fl\u0131lar\u0131n ya\u015fam kalitesini art\u0131rmak, kronik hastal\u0131k ve bak\u0131ma muhta\u00e7l\u0131k riskini azaltmak i\u00e7in gerekli. Bu do\u011frultuda, \u00f6nleyici gerontolojik &#8211; geriatrik hizmetlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. D\u00fczenli sa\u011fl\u0131k kontrol\u00fc, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme, yeterli bedensel hareket ve sosyal etkinliklere kat\u0131l\u0131m, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanman\u0131n temel ta\u015flar\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca ya\u015fl\u0131lar\u0131n zihinsel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in e\u011fitim programlar\u0131 ve sosyal destek gruplar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ihmal edilmelidir. Devlet ve \u00f6zel sekt\u00f6r \u201csa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015flanma\u201d i\u00e7in i\u015f birli\u011fi yapmal\u0131d\u0131r. Bu i\u015f birli\u011fi, ya\u015fl\u0131lar\u0131n daha uzun ve kaliteli bir ya\u015fam s\u00fcrmelerine katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sa\u011fl\u0131k hizmetine eri\u015fim i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmal\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetlerine eri\u015fim de zorluklarla dolu. Co\u011frafi konum, ekonomik durum, e\u011fitim seviyesi ve sa\u011fl\u0131k bilinci, bu ba\u011flamda belirleyici fakt\u00f6rler. Ayr\u0131ca gen\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131nda bir kolayl\u0131k sa\u011flayan e-sa\u011fl\u0131k uygulamas\u0131 ya\u015fl\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorluk yaratmaktad\u0131r. \u00d6zellikle k\u0131rsal b\u00f6lgelerde ya\u015fayan ya\u015fl\u0131lar, sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden yeterince faydalanam\u0131yor. Bunu de\u011fi\u015ftirmemiz i\u00e7in geriatrik &#8211; gerontolojik i\u015f birli\u011fine dayanan sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin gereklili\u011fi giderek daha belirgin hale <br \/> geliyor. Ayr\u0131ca ya\u015fl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetlerine ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak politik giri\u015fimler de gereklidir ve sa\u011fl\u0131k personelinin ya\u015fl\u0131 bireylerle ileti\u015fim ve bak\u0131m konular\u0131nda e\u011fitilmesi \u00f6nemli.<\/p>\n<p><strong>YARIN: Ya\u015fl\u0131l\u0131kta G\u00fcvence: Bak\u0131m Sigortas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n\n<p><\/p>\n<p>Kaynak :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">http:\/\/www.milliyet.com.tr\/ekonomi\/yaslanmayi-saglikli-yonetmek-sart-7144579<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ya\u015fl\u0131l\u0131k hastal\u0131k de\u011fil ama ya\u015fl\u0131 hasta \u00e7ok! \u00d6ncelikle ya\u015fl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k ve hizmetlerine eri\u015fimleri kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131. Fakat daha \u00f6nemlisi, do\u011fumdan itibaren ba\u015flayan ya\u015fl\u0131l\u0131k s\u00fcrecini \u2018sa\u011fl\u0131kla\u2019 kar\u015f\u0131layabilmek ve y\u00f6netebilmek.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":75651,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[250,4454,229,226,4453],"class_list":["post-75650","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-bakim","tag-hizmetler","tag-saglik","tag-yas","tag-yaslilarin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75650"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75653,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75650\/revisions\/75653"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}