{"id":81183,"date":"2024-08-15T10:48:07","date_gmt":"2024-08-15T10:48:07","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=81183"},"modified":"2024-08-15T10:48:07","modified_gmt":"2024-08-15T10:48:07","slug":"dso-acil-durum-ilan-etti-maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir-korunma-yollari-ve-belirtileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2024\/08\/15\/dso-acil-durum-ilan-etti-maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir-korunma-yollari-ve-belirtileri\/","title":{"rendered":"DS\u00d6 acil durum ilan etti! Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc nedir, nas\u0131l bula\u015f\u0131r? Korunma yollar\u0131 ve belirtileri"},"content":{"rendered":"<p><p>COVID-19 pandemisinin etkileri hen\u00fcz tam anlam\u0131yla atlat\u0131lamam\u0131\u015fken, T\u00fcrkiye de dahil d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde g\u00f6r\u00fclen <strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc<\/strong> endi\u015felere sebep oldu. Peki Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi (<strong>Monkeypox<\/strong>) vir\u00fcs\u00fc nedir ve nas\u0131l bir hastal\u0131kt\u0131r?\u00a0Vir\u00fcs nereden ve nas\u0131l\u00a0bula\u015f\u0131r? Belirtileri neler? \u00d6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc m\u00fc? Hastal\u0131k nas\u0131l te\u015fhis edilip tedavi edilir? Vir\u00fcsten nas\u0131l korunulur? \u0130\u015fte t\u00fcm d\u00fcnyada endi\u015felere sebep vir\u00fcsle\u00a0ilgili merak edilen t\u00fcm sorular\u0131n cevaplar\u0131:<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc nedir?<\/b><\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dso-acil-durum-ilan-etti-maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir-korunma-yollari-ve-fnM7GR6M.jpg\"\/> <\/span> Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi, klinik y\u00f6nden daha az \u015fiddetli, ge\u00e7mi\u015fte \u00e7i\u00e7ek hastalar\u0131nda g\u00f6r\u00fclenlere benzer semptomlar\u0131 ta\u015f\u0131yan ortopoksvirus genusuna ait bir DNA vir\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Monkeypox olarak da bilinen bu\u00a0vir\u00fcs,\u00a0<strong>hayvanlardan insanlara<\/strong> (zoonotik) bula\u015fabiliyor. <\/figure>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc ne zaman \u00e7\u0131kt\u0131?<\/b><\/p>\n<p>Hastal\u0131k\u00a0<strong>ilk olarak 1958\u2019de<\/strong> ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in tutulan maymun kolonilerinde \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 benzeri iki salg\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesiyle ke\u015ffedildi. Afrika kemirgenleri ve insan olmayan primatlar (maymunlar gibi) vir\u00fcs\u00fc bar\u0131nd\u0131rabiliyor ve insanlar\u0131 enfekte edebiliyor.<\/p>\n<p>\u0130nsanlarda <strong>ilk maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vakas\u0131<\/strong>\u00a0ise 1970 y\u0131l\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. O zamandan bu yana baz\u0131 Orta ve Bat\u0131 Afrika \u00fclkelerindeki insanlarda bu vir\u00fcse rastland\u0131. 2022 salg\u0131n\u0131ndan \u00f6nce Afrika d\u0131\u015f\u0131nda insanlarda g\u00f6r\u00fclen neredeyse t\u00fcm\u00a0vakalar\u00a0hastal\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkelere hayvanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan uluslararas\u0131 seyahatlerle ba\u011flant\u0131l\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc nas\u0131l bula\u015f\u0131r?<\/b><\/p>\n<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dso-acil-durum-ilan-etti-maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir-korunma-yollari-ve-NIM8BZkO.jpg\"\/> <\/span> <\/figure>\n<\/p>\n<ul>\n<li>Vir\u00fcs kaynakl\u0131 k\u0131zar\u0131kl\u0131k, cilt d\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc, kabuk ba\u011flam\u0131\u015f yara veya v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131 ile do\u011frudan temas<\/li>\n<li>Y\u00fcz y\u00fcze temas, sar\u0131lma, \u00f6p\u00fc\u015fme, seks gibi yak\u0131n fiziksel temas<\/li>\n<li>Yaran\u0131n de\u011fdi\u011fi veya v\u00fccut s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi e\u015fyalara (giysi, \u00e7ar\u015faf gibi) dokunma<\/li>\n<li>Hamilelere plasenta yoluyla<\/li>\n<li>\u0130yi pi\u015fmemi\u015f etlerin yenilmesi<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi enfeksiyonu<\/strong>, semptomlar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan cilt k\u0131zar\u0131kl\u0131\u011f\u0131, d\u00f6k\u00fcnt\u00fc tamamen iyile\u015fene ve yeni bir cilt tabakas\u0131 olu\u015fana kadar yay\u0131labilir. <strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi salg\u0131n\u0131<\/strong> tipik olarak 2-4 hafta s\u00fcr\u00fcyor. Hastal\u0131k semptomlar\u0131 olmayan ki\u015filerin vir\u00fcs\u00fc ba\u015fkas\u0131na bula\u015ft\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Vir\u00fcs\u00fcn \u015fu anda meni veya vajinal s\u0131v\u0131lar yoluyla yay\u0131l\u0131p yay\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ise bilinmezli\u011fini koruyor.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirti ve bulgular\u0131\u00a0neler?<\/b><\/p>\n<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dso-acil-durum-ilan-etti-maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir-korunma-yollari-ve-K9xFU2ag.jpg\"\/> <\/span> <\/figure>\n<\/p>\n<ul>\n<li>Ate\u015f<\/li>\n<li>Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131<\/li>\n<li>Kas a\u011fr\u0131lar\u0131 ve s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131<\/li>\n<li>\u015ei\u015fmi\u015f lenf d\u00fc\u011f\u00fcmleri<\/li>\n<li>Titreme<\/li>\n<li>T\u00fckenmi\u015flik<\/li>\n<li>Y\u00fczde, a\u011f\u0131z i\u00e7inde ve eller, ayaklar, g\u00f6\u011f\u00fcs, cinsel organlar veya an\u00fcs gibi v\u00fccudun di\u011fer yerlerinde g\u00f6r\u00fclen sivilce veya kabar\u0131kl\u0131k gibi g\u00f6r\u00fcnen d\u00f6k\u00fcnt\u00fc<\/li>\n<\/ul>\n<p>Monkeypox vir\u00fcs\u00fc, \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131yla ayn\u0131 vir\u00fcs ailesinin bir par\u00e7as\u0131. <strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 semptomlar\u0131<\/strong> \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 semptomlar\u0131na benzer ancak daha hafiftir.\u00a0Hastal\u0131k tipik olarak 2-4 hafta s\u00fcrer. Baz\u0131 insanlar \u00f6nce k\u0131zar\u0131kl\u0131k, ard\u0131ndan di\u011fer semptomlar\u0131 ya\u015farken, baz\u0131lar\u0131 sadece k\u0131zar\u0131kl\u0131k ya\u015far.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs hastal\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l tedavi edilir?<\/b><\/p>\n<p>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc enfeksiyonlar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel bir tedavi yok. Peki, <strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi nas\u0131l ge\u00e7er?<\/strong> Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi ve \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 vir\u00fcsleri genetik olarak benzer; bu, \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flamak i\u00e7in geli\u015ftirilen antiviral ila\u00e7lar ve a\u015f\u0131lar\u0131n bu vir\u00fcs\u00fc \u00f6nlemek ve tedavi etmek i\u00e7in kullanabilece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Tekovirimat (TPOXX) gibi antiviraller, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131flam\u0131\u015f hastalar gibi ciddi \u015fekilde hastalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksek ki\u015filer i\u00e7in \u00f6neriliyor.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi \u00f6l\u00fcmc\u00fcl m\u00fc?<\/b><\/p>\n<p>Bat\u0131 Afrika t\u00fcr\u00fc enfeksiyonlar\u0131 nadiren de olsa \u00f6l\u00fcmc\u00fcld\u00fcr. Hastalar\u0131n %99\u2019undan fazlas\u0131n\u0131n hayatta kalmas\u0131 muhtemeldir. Bununla birlikte zay\u0131f ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi olan ki\u015filer, 8 ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklar, egzama hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar, hamile ve emziren ki\u015filerin ciddi \u015fekilde hastalanma veya \u00f6lme riski daha y\u00fcksek olabiliyor. Son zamanlarda <strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi \u00f6l\u00fcm oran\u0131<\/strong> % 3 &#8211; %6 civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcnden nas\u0131l korunulur?<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn neden oldu\u011fu\u00a0deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleriyle\u00a0yak\u0131n temastan ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/li>\n<li>Vir\u00fcse enfekte olan ki\u015finin k\u0131zar\u0131kl\u0131klar\u0131na veya kabuklar\u0131na dokunmay\u0131n.<\/li>\n<li>Vir\u00fcs bula\u015fan olan biriyle \u00f6p\u00fc\u015fmeyin, sar\u0131lmay\u0131n, kucakla\u015fmay\u0131n veya yak\u0131n temasa girmeyin.<\/li>\n<li>Yemek kaplar\u0131n\u0131 veya bardaklar\u0131 payla\u015fmay\u0131n.<\/li>\n<li>Hasta ki\u015finin yatak tak\u0131mlar\u0131na, havlular\u0131na veya k\u0131yafetlerine ellemeyin veya dokunmay\u0131n.<\/li>\n<li>\u00d6zellikle hasta insanlarla temastan sonra ellerinizi s\u0131k s\u0131k sabun ve suyla y\u0131kay\u0131n veya alkol bazl\u0131 el dezenfektan\u0131 kullan\u0131n.<\/li>\n<li>Genellikle kemirgenler ve primatlar olmak \u00fczere vir\u00fcs\u00fc\u00a0yayan hayvanlarla temastan ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu hastal\u0131\u011fa yakalanan bir ki\u015fi mutlaka evde izole edilmelidir. Aktif d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri veya ba\u015fka semptomlar\u0131 varsa m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca aile \u00fcyeleri ve evcil hayvanlardan ayr\u0131 bir odada veya alanda olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l te\u015fhis edilir?<\/b><\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dso-acil-durum-ilan-etti-maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir-korunma-yollari-ve-yzVQs87D.jpg\"\/> <\/span> Cilt d\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc olan her hastaya hemen <strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi tan\u0131s\u0131<\/strong> koyulmas\u0131 do\u011fru de\u011fil. Su \u00e7i\u00e7e\u011fi, k\u0131zam\u0131k, cilt enfeksiyonlar\u0131, uyuz, sifiliz ve ilaca ba\u011fl\u0131 alerji gibi ba\u015fka bir d\u00f6k\u00fcnt\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131 da olabilir. <\/figure>\n<p>PCR, do\u011frulu\u011fu ve duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda tercih edilen bir laboratuvar testidir. Bunun i\u00e7in\u00a0en uygun te\u015fhis \u00f6rnekleri cilt lezyonlar\u0131ndan &#8211; \u00fcst k\u0131s\u0131m veya vezik\u00fcllerden ve p\u00fcst\u00fcllerden gelen s\u0131v\u0131dan ve kuru kabuklardan elde edilir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda biyopsi bir se\u00e7enektir. Orthopoxvir\u00fcsler serolojik olarak \u00e7apraz reaktif oldu\u011fundan antijen ve antikor saptama y\u00f6ntemleri bu hastal\u0131\u011fa \u00f6zg\u00fc do\u011frulama sa\u011flamaz. Bu nendenle kaynaklar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu durumlarda tan\u0131 veya vaka incelemesi i\u00e7in seroloji ve antijen saptama y\u00f6ntemleri \u00f6nerilmez.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi a\u015f\u0131s\u0131 var m\u0131?<\/b><\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/dso-acil-durum-ilan-etti-maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir-korunma-yollari-ve-QVn2Hlmd.jpg\"\/> <\/span> \u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131laman\u0131n\u00a0hastal\u0131\u011f\u0131\u00a0\u00f6nlemede %85 oran\u0131nda etkili oldu\u011fu birka\u00e7 g\u00f6zlemsel \u00e7al\u0131\u015fmayla kan\u0131tlanm\u0131\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nceden \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 olmu\u015f biri hastal\u0131\u011f\u0131 daha hafif atlatabilir. \u015eu anda ilk (birinci nesil) \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131lar\u0131 art\u0131k yap\u0131lm\u0131yor. Baz\u0131 laboratuvar personelleri veya sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yerde ortopoks vir\u00fcslerine maruz kalmalar\u0131 durumunda korunmalar\u0131 i\u00e7in daha yeni \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 alabiliyor. <\/figure>\n<p>Oynanm\u0131\u015f aten\u00fce a\u015f\u0131 vir\u00fcs\u00fcne dayanan daha yeni bir a\u015f\u0131n\u0131n (iki dozlu) 2019 y\u0131l\u0131nda <strong>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nlemek<\/strong> i\u00e7in onayland\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcyle \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda nas\u0131l bir ili\u015fki vard\u0131r?<\/b><\/p>\n<p>Monkeypox vir\u00fcs\u00fc <strong>\u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131<\/strong> ile ayn\u0131 vir\u00fcs ailesinin bir par\u00e7as\u0131. Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131na yakalananlar ge\u00e7mi\u015fte \u00e7i\u00e7ek hastalar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen semptomlar\u0131n benzerlerini ta\u015f\u0131yor. \u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131ndan farkl\u0131 olarak daha hafif ge\u00e7iriliyor, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl vakalar \u00e7ok daha nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p><b>Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de ne zaman \u00e7\u0131kt\u0131?<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de ilk Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vakas\u0131 <strong>30 Haziran 2022<\/strong>\u2019de g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Fahrettin Koca\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re, \u00fclkemizde <strong>bir ki\u015fide v<\/strong>vir\u00fcs tespit edildi.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/maymun-cicegi-virusu-nedir-nasil-bulasir&#8211;150203<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COVID-19 pandemisinin etkileri hen\u00fcz tam anlam\u0131yla atlat\u0131lamam\u0131\u015fken, T\u00fcrkiye de dahil d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerinde g\u00f6r\u00fclen Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc endi\u015felere sebep oldu. Peki Maymun \u00c7i\u00e7e\u011fi (Monkeypox) vir\u00fcs\u00fc nedir ve nas\u0131l bir hastal\u0131kt\u0131r?\u00a0Vir\u00fcs nereden &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":81184,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[4921,356,4919,853,4920],"class_list":["post-81183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-cicek-hastaligi","tag-hasta","tag-maymun-cicegi","tag-virus","tag-virusu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81183"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81190,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81183\/revisions\/81190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}