{"id":97575,"date":"2024-09-28T08:12:08","date_gmt":"2024-09-28T08:12:08","guid":{"rendered":"https:\/\/kamucalisani.net\/?p=97575"},"modified":"2024-09-28T08:12:08","modified_gmt":"2024-09-28T08:12:08","slug":"5d-bellek-kristalleri-ile-veriler-sonsuza-kadar-saklanacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/2024\/09\/28\/5d-bellek-kristalleri-ile-veriler-sonsuza-kadar-saklanacak\/","title":{"rendered":"\u201c5D\u201d bellek kristalleri ile veriler sonsuza kadar saklanacak"},"content":{"rendered":"<p><figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/5d-bellek-kristalleri-ile-veriler-sonsuza-kadar-saklanacak-0-WKKYpz3V.jpg\"\/> <\/span> Southampton \u00dcniversitesi&#8217;nde g\u00f6rev yapan bilim insanlar\u0131, insan genomunu &#8220;<strong>5D bellek kristali<\/strong>&#8221; ad\u0131 verilen devrim niteli\u011findeki bir veri depolama format\u0131nda saklamay\u0131 ba\u015fard\u0131. Bu teknoloji, <strong>milyarlarca y\u0131l<\/strong> boyunca varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek bir veri depolama \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sunuyor. <\/figure>\n<p>Southampton \u00dcniversitesi Optoelektronik Ara\u015ft\u0131rma Merkezi&#8217;nde (ORC) geli\u015ftirilen 5D bellek kristali, di\u011fer veri depolama formatlar\u0131n\u0131n aksine zamanla bozulmadan kalabiliyor. <strong>360 terabayta kadar<\/strong> veri saklayabilen bu kristal, 1000\u00b0C&#8217;ye kadar y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara ve a\u015f\u0131r\u0131 ko\u015fullara dayanabiliyor.<\/p>\n<p>Bu kristal, kimyasal ve termal a\u00e7\u0131dan en dayan\u0131kl\u0131 malzemelerden biri olan kuvars ile e\u015fde\u011fer bir yap\u0131ya sahip. Kozmik radyasyona, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131klara ve fiziksel darbelere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6steren kristal, do\u011frudan 10 tonluk bir kuvvetin alt\u0131nda bile de\u011fi\u015fmeden kalabiliyor. Peki nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor? Femtosaniye lazerler kullan\u0131larak, veriler kristalin i\u00e7ine \u00fc\u00e7 boyutlu bir \u0131zgara \u015feklinde yazd\u0131r\u0131l\u0131yor. Kristalin farkl\u0131 katmanlar\u0131 ve \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n polarizasyonu gibi ek boyutlar sayesinde ayn\u0131 noktaya \u00e7ok daha fazla veri s\u0131\u011fd\u0131r\u0131labiliyor. Bu sayede k\u00fc\u00e7\u00fck bir kristal par\u00e7as\u0131, terabaytlarca bilgiyi depolayabiliyor.<\/p>\n<p><b>Sonsuzlu\u011fun anahtar\u0131<\/b><\/p>\n<figure> <span> <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kamucalisani.net\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/5d-bellek-kristalleri-ile-veriler-sonsuza-kadar-saklanacak-1-gtcgQ6Mv.jpg\"\/> <\/span> Kristalin sundu\u011fu dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve uzun \u00f6m\u00fcr, sadece insanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda nesli t\u00fckenme tehlikesi alt\u0131nda olan bitki ve hayvan t\u00fcrlerini de gelecekte yeniden hayata d\u00f6nd\u00fcrme potansiyeli ta\u015f\u0131yor. Southampton ekibi, bu <strong>kristalin i\u00e7inde insan genomunu ba\u015far\u0131yla depolad\u0131<\/strong>. \u0130nsan genomu \u00fczerindeki yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 milyar harf, her bir harfin do\u011fru pozisyonda oldu\u011fundan emin olmak i\u00e7in 150 kez dizilendi. Her ne kadar bug\u00fcn sadece genetik bilgiyi kullanarak karma\u015f\u0131k canl\u0131lar\u0131 sentetik olarak \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcn olmasa da bu ad\u0131mlar b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. <\/figure>\n<p>\u00d6te yandan insan genomunun kaydedildi\u011fi kristal, Avusturya&#8217;n\u0131n Hallstatt b\u00f6lgesindeki bir tuz ma\u011faras\u0131nda yer alan &#8220;<strong>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Haf\u0131zas\u0131<\/strong>&#8221; adl\u0131 \u00f6zel bir zaman kaps\u00fcl\u00fcnde saklan\u0131yor. Kristalin i\u00e7indeki verilerin gelecekte insanl\u0131ktan sonra var olacak zeki bir t\u00fcr veya makineler taraf\u0131ndan ke\u015ffedilme ihtimaline kar\u015f\u0131, i\u00e7indeki bilgilerin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren g\u00f6rsel ipu\u00e7lar\u0131 da kristale i\u015flenmi\u015f durumda. Kristal \u00fczerinde, DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt baz\u0131 (adenin, sitozin, guanin ve timin) ve bu bazlar\u0131n molek\u00fcler yap\u0131lar\u0131 ile birlikte, genlerin kromozomlarda nas\u0131l konumland\u0131\u011f\u0131na dair bilgiler de yer al\u0131yor.<\/p>\n\n<p>Kaynak\u00a0 :\u00a0<span style=\"background-color: rgb(255, 249, 236); color: rgb(55, 58, 60); font-size: 14px;\">https:\/\/www.donanimhaber.com\/5d-bellek-kristalleri-ile-veriler-sonsuza-kadar-saklanacak&#8211;182274<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Southampton \u00dcniversitesi&#8217;nde g\u00f6rev yapan bilim insanlar\u0131, insan genomunu &#8220;5D bellek kristali&#8221; ad\u0131 verilen devrim niteli\u011findeki bir veri depolama format\u0131nda saklamay\u0131 ba\u015fard\u0131. Bu teknoloji, milyarlarca y\u0131l boyunca varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek bir veri &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":97576,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[378,6304,728],"class_list":["post-97575","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-insan","tag-kristal","tag-veri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=97575"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97579,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97575\/revisions\/97579"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/97576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=97575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=97575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisani.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=97575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}